၀န္ႀကီးတဦးအျဖစ္၏အဓိပၸါယ္မွာ ျပည္သူလူထုအတြက္ အမႈထမ္းျခင္းသတ္သတ္သာျဖစ္၏။ မည္သို႔ပင္ဆိုစီကာမူ..အကယ္၍…၀န္ႀကီးအျဖစ္အား သာယာေက်နပ္ႏွစ္သိမ္းမႈ (၀ါ) ဂုဏ္ျဒပ္ၾသဇာရယူရန္ နည္းလမ္းတခုအျဖစ္ သူ၏အတြင္းစိတ္၌ ထင္ျမင္ယူဆထားၿပီး ထိုရာထူးသည္ အသံုးျပဳျခင္းခံရပါက၊ ျပည္သူျပည္သားမ်ား တိုးတက္ႀကီးပြားမႈကို အဟန္႔အတားျဖစ္စီ၍၊ ေဖါက္ျပန္အဂတိလိုက္စားမႈႏွင့္ လူ႔အဖြဲအစည္းအား ေသာင္းက်န္း ဗိုလ္က်ၿပီး ယုတ္ညံ့ေသာကိုယ္က်င္တရား လမ္းသြယ္ထဲသို႔ ေဇာက္ထိုးခုန္ဆင္းလိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ေၾကာင္ရြံ႔ျခင္းႏွင့္ လံုၿခံဳမႈမဟိျခင္းမ်ားက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ဆုပ္ကိုင္ထားလိမ့္မည္၊ လူသားမ်ားကို တားဆီးခ်ဳပ္တည္၍ ထားၾကလိမ့္မည္။ဤသည္မွာ ေၾကာက္ရြံ႔ျခင္း၊ လံုၿခံဳမႈကင္းမဲ့ျခင္းမ်ားအား ႏွိမ္နင္းေအာင္ျမင္စီလိုရန္ လူသားမ်ား အတြက္ သဘာ၀အေၾကာင္းတရားျဖစ္သည္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း၌ အမ်ားစုသည္ လံုၿခံဳမႈ ဟိလာစီရန္၊ လံုၿခံဳမႈစိတ္ခ်လာေအာင္ အၿမဲတမ္းလိုလို တခုခုလုပ္တတ္ၾကပါသည္။ အက်ိဳး ဆက္အားျဖင့္ အာဏာပါ၀ါ၏ထိုင္ခုန္အတြက္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ ေတာ္လွန္လာၾက တတ္သည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုစီ..ထိုပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အာဏာပါ၀ါရလာၿပီးေနာက္ ထိုအာဏာ ပါ၀ါအား စြဲမက္လာၾကသည္….မွာ…အမွန္စင္စစ္ အာဏာပါ၀ါမဟုတ္ပါ။ သူ႐ို႔၏၀တၱရားမ်ား ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ ၀န္ႀကီးယံုးထဲသို႔ ေရာက္လာၾကသည့္တိုင္ေအာင္ သူ႐ို႔သည္ အနည္းဆံုး အလုပ္ေလာက္သာ ၿပီးစီေအာင္ျမင္ႏိုင္ၾကသည္။ သူရို႔လုပ္ငန္းေဆာင္တာ မၿပီးစီးသည္ကို ၾကည့္၍ သူ႐ို႔အားျပစ္တင္ပုတ္ခတ္ ေ၀ဖန္ျခင္းမျပဳပါႏွင့္။ အာဏာပါ၀ါ၏ထိုင္ခုန္ကို ရယူ သိမ္းဆည္းလိုက္ၿပီးသည့္ေနာက္ သူ႐ို႔၏ ငါတေကာ့ေကာ့၍ ေငါ့ေျပာျခင္းသည္ သူ႐ို႔၏ စိတ္တြင္း၌ ေၾကာင္ရြံ႔စိုးရိမ္လ်က္ က်န္ဟိနီဆဲပင္ျဖစ္သည္။ အဟုတ္အမွန္ပင္… ေၾကာက္ရြံ႔ စိုးရိမ္ျခင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးသည္ စိတ္တြင္း၌ ပိုမိုတိုးျမင့္လာသည္။ အကယ္၍ က်ပ္တည္းတင္းမာမႈႏွင့္ ေၾကာက္ရြံ႔စိုးရိမ္နီပါက သင္သည္အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ဖန္တီးမႈအတြီးအေခၚသစ္ႏွင့္ အတူ ေအာက္ၿခီခံျမင့္မားလာႏိုင္မည့္ မဟုတ္ပါ။ ထို႔ေၾကာင္း သင္သည္ အလုပ္ေျမာက္မ်ားစြာ မလုပ္ႏိုင္၊ သင့္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္လည္း မလုပ္ႏိုင္သလို၊ သင့္ကိုယ္ရည္အတြက္လည္း လုပ္ႏိုင္မည္မဟုတ္ေပ။၀န္ႀကီးမ်ား သူ႐ို႔ရလိုၾကသည့္ သူ႐ို႔၏လမ္းေၾကာင္းကို မေရာက္လ်င္ ၀န္ႀကီးမ်ားရာထူးမွ ႏႈတ္ထြက္ၾကမည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္တတ္ၾကသည္မ်ားကို သင္႐ို႔မၾကာမဏ ၾကားကတ္ရပါ လိမ့္မည္။ တခ်ိဳ႔ေနာက္လိုက္မ်ားက သူ႐ို႔ကိုသူ႐ို႔ကိုယ္တိုင္ သတ္သီရန္ထိ ၿခိမ္းေျခာက္တတ္ ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ရာထူးမွႏႈတ္ထြက္ရန္ ေဇာတိကတက္ျခင္းသည္ တာ၀န္မဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ဂုဏ္ယူဖြယ္ရာမဟုတ္ပါ။ အနစ္နာခံ စြန္႔လႊတ္ျခင္းလည္း မဟုတ္ပါ။ ဤသည္မွာ ျပည္သူမွ အထြတ္တျမတ္လႊဲအပ္ထားေသာ တာ၀န္၀တၱရားကို စြန္႔လႊတ္ျခင္းအျပဳအမူသာ ျဖစ္သည္။ သင္သည္ သင္၏ရာထူးစြန္႔လႊတ္ျခင္းအား ေဇာတိကမာန္မာန ဂုဏ္ေမာက္ရ ေလာက္ေအာင္ထိ ၀န္ႀကီးအျဖစ္သည္ ဇိမ္ခံပစၥည္းတခုကား မဟုတ္ေခ်။ အလားတူပင္… ၀န္ႀကီးရာထူးအား တစံုတေယာက္အား အပ္ႏွံျခင္းသည္ ၀န္ႀကီးအျဖစ္ရြီးခ်ယ္ခံရသူ၏ အေကာင္းဆံုးအေစခံ၀န္ထမ္းမႈကို ေမွ်ာ္လင္းျခင္း၊ ေတာင္ဆိုျခင္းသာျဖစ္၏။ ၄င္းသည္ ဆုလဒ္တခုအျဖစ္ အဓိပၸါယ္ေကာက္ယူဖြင့္ဆိုဖို႔ကား မဟုတ္ေခ်။သင္၌ ေအကန္စင္စစ္ မြီးရာပါကိုယ္ပိုင္ပါ၀ါစြမ္းရည္ဟိပါက ျပည္သူအက်ိဳးစီးပြားအတြက္ အမွန္ပင္အမႈထမ္းလိုရန္ အာဏာရာထူး (၀ါ) အဏာပါ၀ါထိုင္ခုန္ကား မလိုအပ္ပါ။ မဟတၱမဂႏၵီ ျပည္သူ႔အက်ိဳးေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခသကဲ့သို႔ တရား၀င္ရာထူးဌာနႏၱရမဟိဘဲ လူထုအက်ိဳးစီးပြား အတြက္ သင္ပိုၿပီးေကာင္းက်ိဳးျပဳႏိုင္သည္။ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည္။ မၾကာခဏလိုလို အုပ္ခ်ဳပ္သူ တဦးသည္ မွန္ကန္ျပဳျပင္ေရးသမား တေယာက္မဟုတ္သလို၊ မွန္ကန္ျပဳျပင္ေရးသမား သည္လည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသမားတေယာက္မဟုတ္ပါ။ မွန္ကန္ျပဳျပင္ေရးသမားသည္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အာဏာကို မလိုလားပါ။ မမက္ေမာပါ။ျပည္သူလူထုအမ်ားစုအား လႈံ႔ေဆာ္မႈပင္ရင္းအခ်က္အလက္မ်ားမွာ ထိခိုက္လြယ္ေသာ၊ ခံစားလြယ္ေသာ စိတ္အာ႐ံုမ်ားပင္ျဖစ္၏။ စါမတတ္သူ ဦးရည္မ်ားလာေသာအခါ ထိခိုက္ လြယ္ေသာ၊ ခံစားလြယ္ေသာ စိတ္အာ႐ံုမ်ားပို၍ ျဖစ္လာတတ္ၾကသည္။ ဤနီရာမွာ က်ယ္ျပန္႔သည့္ပညာေရး စနစ္ႏွင့္ပါတ္သက္လို ဆန္က်င္တန္ျပန္ျပဳရန္ အေရးႀကီးသည္ တခုမွာ ဘာသာေရးပညာရပ္ႏွင့္ သိပၸံပညာရပ္ႏွစ္ခုစလံုးပင္ျဖစ္သည္။ႏိုင္ငံေရးေဂါင္းေဆာင္အမ်ားစုသည္ စစ္မွန္ေသာျပည္သူ႔၀န္ထမ္း အယူအဆအား မိုက္မဲစြာ မ်က္ကြယ္ျပထားၾကသည္။ ဥေပကၡာျပဳထားၾကသည္။ လူမ်ိဳး၏ထံုးတမ္းစိုင္လာ ေဘာင္နယ္ နမိတ္မ်ားကို ေက်ာ္လြန္၍၊ ဘာသာေရးဓေလ့ထံုးတမ္း ေဘာင္နယ္နမိတ္မ်ားကို ေက်ာ္လြန္၍၊ အမ်ိဳးသားေရးဆိုင္ရာ ေဘာင္နယ္နမိတ္မ်ားကို ေက်ာ္လြန္၍ အနည္းငယ္ေသာ စြန္စား လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ဟိၾကပါ၏။ ထိုနယ္နမိတ္ေဘာင္မ်ားႏွင့္ ခ်ဳပ္တည္သတ္မွတ္ထား လိုက္ေသာအခါ သူ႐ို႔ကိုသူ႐ို႔ကိုယ္တိုင္အား ေဘးဥပါဒ္ျဖစ္စီသလို၊ တျခားသူ႐ို႔ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္နီသည့္ ပါတ္၀န္းက်င္တခုလံုးလည္း ထိခိုက္နစ္နာ ပ်က္စီးၾကရသည္။ ထို႔ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားသည္ လူမႈေရးတာ၀န္၀တၱရားမ်ား ထမ္းေဆာင္ရာ၌၊ တိုင္ျပည္အား ဦးစီးဦးေဆာင္လမ္းျပရာ၌ ႏိုင္ငံေရးပညာရပ္မ်ား ကၽြမ္းက်င္ရန္ အထူးလိုအပ္ပါ၏။ အေရးႀကီးသည့္အခ်ိန္ကာလျဖစ္ေသာ ကမၻာမိသားစု (Global Family) ၏ အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် လွ်င္ျမန္လႈပ္ယွားနီေၾကာင္းကို ေကာင္းေကာင္းနားလည္ သေဘာေပါက္ထားရမည္။ ညက္နီေအာင္ တတ္ေျမာက္ထားရမည္။ ႏြးက်ီေအာင္လည္း သိထားရမည္။၀န္ႀကီးမ်ားသည္ ေျမႇာက္ပင့္ကပ္ေမွ်ာင္နီေသာ ႏိုင္ငံေရးသံခ်ီးတက္မ်ားအားဆန္႔၍ ေဘးအႏၵရယ္လံုျခံဳေအာင္ ကာကြယ္ရန္ သူ႐ို႔၏စြမ္းရည္မ်ားကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ထားရန္လည္း အလြန္အေရးႀကီးစြာလိုအပ္ပါသည္။ အမွန္ပင္….သူ႐ို႔၏အတြင္းစိတ္ (inner voice) ကို လိုက္နာသင့္သည္။ သူ႐ို႔၏ လမ္းညႊန္မႈသည္ အမွားမ်ားထဲမွ အေကာင္ဆံုးမွန္ကန္မႈကို ရြီးခ်ယ္စီးစစ္ရန္ အတြင္းစိတ္၏အလြန္ေကာင္းမြန္ေသာ မူပိုင္လမ္းညႊန္မႈကို လိုက္နာ သင့္သည္။အယံုအၾကည္ကင္းမဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေရနယ္ပယ္မွ က်န္ေတာ္႐ို႔လြတ္ေျမာက္ရမည္။ အမုန္ပြားစီေသာႏိုင္ငံေရးႏြံအိုင္ထဲမွ က်န္ေတာ္႐ို႔လြတ္ေျမာက္ရန္ ႀကိဳးစားရမည္။ စစ္မွန္ေသာ အေျမႇာ္ျမင္ ဆင္ျခင္တံုတရားႏွင့္ျပည္စံုေသာ ႏိုင္ငံေရးမူ၀ါဒသည္ ဘာသာစကားကြဲျပားမႈ၊ အယူအဆ ယံုၾကည္ခ်က္ကြဲျပားမႈ၊ ဘာသာေရးမတူကြဲျပားမႈ၊ ဇာတ္နိမ့္ဇာတ္ျမင့္ မတူကြဲျပားမႈမ်ားအား တေျပးညီသေဘာထားျဖင့္ ျပဳစုေစာင့္ေယွာက္ရန္သာျဖစ္သည္။ အေစခံအမႈထမ္းျခင္းသည္ ႏိုင္ငံေရးအာဏာပါ၀ါ၏ ဦးတည္ခ်က္ျဖစ္လာေသာအခါ (ႏိုင္ငံေရး) လႈပ္ယွားမႈတရပ္လံုးသည္ တိုးတက္၊ ႀကီးပြားခ်မ္းသာ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈသို႔ ေျပာင္းလဲ လာၾကသည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုစီ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားသည္ မၾကာခဏလိုလို အတူတကြ ျဖစ္လာၾကသည့္အေၾကာင္းရင္မွာ ဘံုရန္သူအား တိုက္ခိုက္ႏွိမ္နင္းရန္အတြက္ တခုတည္းသာ ျဖစ္ၾကသည္။ ဘုံ္ရည္မွန္ခ်က္ပန္းတိုင္ (သို႔မဟုတ္) ဘံုအက်ိဳးစီးပြား (အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြား) အတြက္ကား မျဖစ္ႏိုင္ၾကေခ်။ သူ႐ို႔၏ညီညြတ္ျခင္းသည္ ေၾကာက္ရြံ႔ျခင္းႏွင့္ မုန္းတီျခင္း (၀ါ) ရန္ျငိဳးမ်ားအား ေအာက္ၿခီခံ၍သာျဖစ္ၾကသည္။ မတူကြဲျပားျခားနားေသာပါတီမ်ား တိုင္ျပည္ အက်ိဳး၊ ျပည္သူအက်ိဳး၊ အမ်ားအက်ိဳးမ်ားအတြက္ အဘက္ဘက္မွ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈတိုးျမင့္မက တိုးျမႇင့္လာေအာင္ အတူတကြပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ ရန္ၿငိဳးအမုန္းတရားႀကီး စိုးမိုး၊ လႊမ္းမိုးသည့္ႏိုင္ငံေရးမူ၀ါဒ အဆံုးသတ္သင့္ၿပီျဖစ္၏။အလြန္ခ်မ္းသာၾကြယ္၀သည့္ ၿမီပိုင္သွ်င္သူေဌးတေယာက္သည္ ပန္ၿခံအလုပ္သမားႏွစ္ဦး ငွား၍ ပန္းၿခံ၌အလုပ္လုပ္ခိုင္စီ၏။ ႏွစ္ဦးစလံုးအား တလွည့္စီေျပာင္း၍ လုပ္ခိုင္းစီ၏။ ႏွစ္ဦးစလံုးပင္ ပန္ၿခံအားမည္ကဲ့သို႔ တိုးတက္ေျပာင္းလွဲသင့္သည္။ မည္ကဲ့သို႔ ျပဳျပင္သင့္သည္ႏွင့္ပင္ သေဘာထားကြဲလြဲၾကလီ၏။ အလုပ္သမားတဦးက ၿမီေလာက္သာ ျပဳျပင္ယွင္းလင္းထား၏။ ေနာက္လုပ္သမားတဦးေရာက္လာေသာအခါ ပထမအလုပ္သမား၏ မၿပီးဘဲက်န္ဟိနီေသာ အလုပ္ကိုဆက္မလုပ္ဘဲခ်န္ထား၍ သူလုပ္လိုေသာအလုပ္ကိုသာ ေျပာင္လြဲလုပ္လီ၏။ ဤကဲ့သို႔ တဦး၏အလုပ္ကိုတဦးက ခ်န္ထားျခင္ျဖင့္ လေပါင္းမ်ားစြာ ၾကလာ၏။ ေနာက္ဆံုးမွာ ပန္းျခံႀကီးသည္ မည္သည့္ပန္းပင္မွ မစိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ဘဲ၊ မည္သည့္ပန္းပြင့္မွ မထုတ္လုပ္ႏိုင္ဘဲ ေပါင္းျမက္ထူလ်က္ ဆက္လက္က်န္ဟိနီဆဲပင္။ သူ႐ို႔၏တတ္စြမ္းမႈစြမ္းရည္မ်ားသည္ အခ်ဥ္းအႏွီးႄကြား၀ါမႈသာ ျဖစ္လီ၏။အထက္ေဖၚျပပါဥပမာႏွင့္ လက္ဟိႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ မူ၀ါဒလမ္းစိုင္မ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းမ်ားသည္ တထပ္တည္း၊ တထည္ရာတည္း ကြက္တိစြပ္ပိုက္ပင္တူနီပါ၏။ ဤကဲ့သို႔လည္း ေဆာင္ရြက္ၾက၏။ ယခင္ပါတီ၏ မၿပီးဆံုးဘဲက်န္ဟိနီေသာ အလုပ္ကိုဆက္မလုပ္ဘဲ ခ်န္ထား၍ သြားပုတ္လီလႊင့္ေျပာျခင္းျဖင့္ အခ်ိန္မ်ားကို ျဖံဳးတီးပစ္ၾက၏။ က်န္ဟိနီေသာ ႏိုင္ငံေရပါတီမ်ား၏ လုပ္ငန္းမ်ားအား ျဖည့္စြက္လုိက္သည့္အခါ၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီတခုႏွင့္တခု ေလးစားခ်ီးျမႇင့္လာၾကသည့္အခါ အိႏၵီယာသည္ အမွန္ပင္ေတာက္ေျပာင္ထြန္းလင္း လာလိမ့္မည္။ (ဆတ္ယူဂ (အိႏၵီယသမိုင္း၌ အလြန္တိုးတက္ခသည့္ Satyuga) ေခါတ္တေခါတ္ဟိဖူးခပါ၏။ ၄င္းေခါတ္၏လူသားမ်ားသည္ အလြန္႐ိုးသား၍ မင္းေကာင္း မင္းျမတ္မ်ားေပၚခပါ၏။) သို႔မဟုတ္ အားလံုးေသာႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ဘံုဦးတည္ခ်က္ ပန္းတိုင္သို႔ ဦးတည္လာၾကသည့္အခါ ရႊီေရာင္လႊမ္းေသာေခါတ္သို႔ ေရာက္လာၾကလိမ့္မည္။ ဆင္းရဲျခင္းအတိဒုကၡမွ သက္သာခြင့္ရလာၾကလိမ့္မည္။ ဆင္းရဲသူဆင္းရဲသားမ်ားအား အာမခံသည့္ဘ၀ကို ထူေထာင္ခြင့္ရႏိုင္ၾကလိမ့္မည္။ စာနာတတ္သည့္စိတ္ထားမ်ား၊ သနားညႇာတာတတ္သည့္စိတ္ထားမ်ား ကိမ္း၀ပ္ႏိုင္ၾကလိမ့္မည္။ အျပစ္ကင္မဲ့သူျပည္သူ ျပည္သားမ်ားအတြက္ လံုျခံဳမႈပိုမိုရဟိလာၾကမည္။ ေဖါက္ျပန္ၿပီး အဂတိလိုက္စားေသာ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားလည္း ေပၚေပါက္လာႏိုင္ၾကလိမ့္မည္ မဟုတ္ေပ။

ဘာသာျပန္ခိုင္ျမသိန္း (ေခ်ာင္းသာႀကီး)

August 31, 2004Dum Dum Central Jail, Kolkatta, India.Thursday, May 27, 2004 ထုတ္ The Times of India သတင္းစာပါ “တရားေဟာေသာ မဟာေဗာဓီး The Speaking Tree” က႑မွ စာရြီးဆရာ သွ်ရီသွ်ရီရာဗီခ်န္ကာ (Sri Sri Ravi Shankar) ရြီးသားေဖၚျပေသာ { The Seat of Power: Pride or Service} အား ရခိုင္ဘာသာသို႔ ဆီေလွ်ာ္ေအာင္ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။

ရခိုင္ျပည္ပထြီးယုတ္လက္ေအာက္ကို က်ေရာက္နီစြာ ႏွစ္ေပါင္း(၂၂၄)ႏွစ္ မၾကာခင္ ျပည့္ပါဖို႕ယာေထာ။ ရခုိင္ ျပည္ထဲမာ ဇာဇာျဖစ္ပ်က္နီကတ္ေတဆိုစြာကို မ်က္စိနန္႕ တပ္အပ္မျမင္ရေကေလ့ နိစိုင္နန္႕အမွ် နားနန္႕ၾကား နီကတ္ရေရ။ စာတိ၊ သတင္းတိ ဖတ္နီကတ္ရေရ။ ယင္းသတင္းတိကို ၾကားလိုက္ရေက ေကာင္းေရသတင္းဆို လို႕ တခုေလ့မဟိ။ အားလံုး အမဂၤလာသတင္းတိေဂ်းယာ။ အမဂၤလာေကာင္တိ အုပ္ခ်ဳပ္နီသမွ်ကာလပတ္လံုး ေတာ့ အမဂၤလာ သတင္းကိုမၾကားခ်င္ေကေလ့ ၾကားနီကတ္ရပါဖို႕ယာ။ လူ႕စိတ္ဓါတ္၊ လူ႕ကိုယ္က်င့္သိကၡာဆိုလို႕ တျပားဖိုးေလာက္ေလ့မဟိေရ အာဏာရူးတိလက္ေအာက္မာ အကၽြန္ရို႕ရခိုင္ျပည္သူ၊ ျပည္သားတိ ဇာ ေလာက္ထိ ဒုကၡမ်ိဳးစံုကို ရင္ဆိုင္ခံစားနီကတ္လီရဖို႕ေလ့ဆိုစြာကို စိုင္းစားၾကည့္ဖို႕ဆိုေကေတာင္ ဇာကစလို႕ ဇာပိုင္စိုင္းစားရဖို႕ေလ့ မသိ။ရခိုင္ျပည္မာ အကၽြန္ရို႕အေခ်ခါဘ၀တိကို တခါတရီအတြက္ခံစိုင္းစားမိပါေရ။ အုပ္ခ်ဳပ္ေတအစိုးရမေကာင္းလို႕ မတိုးတက္၊ မဖံြ႕ၿဖိဳးေကေလ့ စားေရး၊ ေသာက္ေရး၊ နီေရး၊ ထိုင္ေရး၊ လားေရး၊ လာေရး အစစအရာရာ ဂုလက္ ဟိအေျခအေနထက္ အဆေပါင္း ရာေထာင္မကေကာင္းပါသိမ့္ေရ။ ဆန္ရီစပါး၊ သားငါးပုဇြန္ ေပါေရတိုင္းျပည္ ျဖစ္လို႕ ဆင္းရဲသားတိအတြက္လည္း ဆန္မယွား၊ သားငါး၊ ပုဇြန္၊ ဂဏန္းဆိုေကေလ့ ကြန္ေခ်တလက္၊ ရင္းဒင္း ေခ်တခုဟိေရ ကိုယ့္မိသားစုစားဖို႕အတြက္တင္မက အိမ္နီးနားခ်င္းတိကို အျပန္အလွန္ေရာင္းစားလို႕ အပိုအ လွ်ံ၀င္ေငြတိရကတ္ေတ။ ဟင္းသီး၊ ဟင္းရြက္ဆိုေကေလ့ ျမစ္နားေခ်ာင္းနားကိုပင္လားလား၊ ေတာထဲေတာင္ ထဲကိုပင္လားလား ေတာဟင္း၊ ေတာင္ဟင္းတိ ႀကိဳက္ေတဟင္းကို ခူးစားလို႕ရေရ။ အိမ္တစ္အိမ္မာ တေယာက္ အလုပ္လုပ္ေက တအိမ္သားလံုး လေလာက္ငငွ၀မ္း၀ ႏိုင္ခကတ္ေတ။ ကိုယ့္လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္းရာဟိလို႕ အခ်ိန္ တန္ေက ရာသီလိုက္ပဲြတိျပင္တိ၊ ရိုးရာပဲြေတာ္တိကိုလည္း ပံုမွန္က်င္းပႏိုင္ခကတ္ေတ။ေအခ်င့္တိကို ျပန္စိုင္းစားေက အေခ်ခါ အေဘာင္သွ်င္ရက္ျပတ္ေျပာျပဖူးေရ ဂ်ပန္ေခတ္၊ အဂၤလိပ္ေခတ္လက္ ေအာက္မာ ဇာပိုင္ဇာပိုင္နီခကတ္ရေရဆိုေရ အေၾကာင္းတိ။ ကုလားခြပ္ဖို႕လိုက္လို႕ ဇာပိုင္ၿပီးခကတ္ရေရအ ေၾကာင္းတိ၊ စီးပြါးေရးအေၾကာင္းတိကိုေျပာျပယာဆိုေက ”အဂု ယင္းေခတ္မဟုတ္ယာ၊ ယင္းခ်င့္တိကို ေျပာျပ နီလို႕အပိုရာ” လို႕ေျပာေက အေဘာင္သွ်င္ ျပန္ဆဲစြာက ”ေခတ္မေကာင္းမွာလူျဖစ္ဖို႕ နင္ရို႕” လို႕စီမၾကာမၾကာ ျပန္ ေျပာခေရ။ ေဒဂု ယင္းေျပာခေရအတိုင္း အကၽြန္ရို႕လက္ထက္မွာ ေအာက္သားမိစၦာေကာင္တိပါးမွာ ေနာက္ ကုန္းကို က်မိြနန္႕အေထာင္းခံရေရပိုင္ ခံနီကတ္ရပါေရ။ပထြီးယုတ္ပီပီ ရခိုင္ျပည္က ဟိသမွ်သမိုင္းအမြီအႏွစ္၊ ရိုးရာယိုင္ေက်းမႈတိကို ခိုးစြာတမ်ိဳး၊ လုယူစြာတဖံုနန္႕ ရ ခိုင္ျပည္မွာ တလင္းေတာင္မပဲြသိမ့္ ဆဲြစရာပုတ္မဟိပါယာ။ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ဆိုေကေလ့ အားလံုးသိကတ္ ေတအတိုင္း ပင္လယ္ထြက္ အစားအစာ၊ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႕၊ ရနံဆီ အစဟိေရစြာတိကိုေရာင္းစားစြာနန္႕ အားမ ရသိမ့္ဘဲ အဂုတခါ ရခုိင္ျပည္က လယ္ရိုင္း၊ ေျမရိုင္းတိကို ဘဂၤလားေဒ့(ခ်္) ကုလားအစိုးရကို ငွားဖို႕လုပ္နီပါေရ။ ရခိုင္ျပည္မာ ရခုိင္သားအတြက္နီစရာ၊ လုပ္စားစရာ ၿမီမဟိယာ။ယင္းခ်င့္ထက္ပိုဆိုးစြာက ရခိုင္ျပည္မွာဟိသမွ် ေခ်ာင္းေခ်၊ ေျမာင္းေခ်ကအစ အားလံုးကိုေလလံပစ္ေရာင္းစား နီေရ။ ယင္းယွင့္က တဖက္မွာ အိမ္ၾကက္ခ်င္းအိုးမဲသုတ္ပနာ တိုက္ပီးနီစြာလည္းျဖစ္ေတ။ တရက္ထက္တရက္ ကုန္းေကာက္စရာမဟိေအာင္ ရခုိင္ျပည္မွာ ဆင္းရဲတြင္းနက္လာကတ္ေတ။ ေတာထဲ၊ ေတာင္ထဲမွာ ၀ါးေခ်တ လံုးခြပ္ဖို႕၊ အပင္ေခ်တပင္ခြပ္ဖို႕စြာကအစ ယင္း ယုတ္ပဲ့ေရမ်က္ႏွာတိကိုၾကည့္နီကတ္ရေရ။ ဗမာျပည္မွာလည္း ျမစ္တိ၊ ေခ်ာင္းတိဟိကတ္ပါေရ၊ ယေကေလ့ ဂနိအခ်ိန္ထိ ယင္းေခ်ာင္းတိ၊ ျမစ္တိကို တနီရာမွာလည္း ေလလံ ပစ္ေရာင္းစားနီကတ္စြာကို မၾကားဖူးပါသိမ့္၊ အကၽြန္ေလ့လာမႈ အားနည္းလို႕လည္းျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ပါလိမၼယ္။ရခိုင္ျပည္က နင္းျပားလယ္သမတိခမာ စစ္တပ္ေဆာက္ဖို႕အတြက္လယ္တိအသိမ္းခံရစြာတမ်ိဳး၊ ေအာက္သား ျပည္ကေရာက္လာကတ္ေတ ရြင့္ျပာသတ္တိအတြက္ရြာေဆာက္ဖို႕ ၊ လုပ္စားဖို႕ကအစ ရခိုင္ျပည္သူ၊ ျပည္သား တိလိုင္ေျခာင္းထဲကအစာကို မတရားထုတ္ပီးနီကတ္ ရစြာျဖစ္ပါေရ။ ေရရွည္အတြက္ၾကည့္ဖို႕ဆိုေက ေအယွင့္ စြာ တငိြငိြနန္႕ လူမ်ိဳးတံုး မ်ိဳးျဖဳတ္နီေရအစီအစိုင္ပါ။ ေဒကိစၥတိကို ၂၀၁၀မွာ တက္လာဖို႕ ဒီမိုကေရစီလို႕ေျပာေရ အစိုးရအနီနန္႕ကား ဇာပိုင္ေျဖယွင္းပီးဖို႕လဲဆိုစြာ ေမးခြန္းျဖစ္လာပါဖို႕ေယ။ကရင္ျပည္ရို႕၊ ရွမ္းျပည္ရို႕မာပိုင္ ရြာတိကိုမီးတိုက္၊ ေဒသခံတိကိုအားဓမၼအႏိုင္က်င့္ပနာ ထြက္ၿပီးေအာင္လုပ္နီ ကတ္စြာတိကို လူအမ်ားျမင္ႏိုင္ေကေလ့ အဂုရခိုင္ျပည္မွာပိုင္ လူမ်ိဳးတံုးမ်ိဳးျဖဳတ္နီေရအစီအစိုင္က ႏုညံ့သိမ္မိြပ နာ ပိုၿပီးေကေၾကာက္ဖို႕ေကာင္းပါေရ။ ဇာေၾကာင့္ ေအနည္းကိုသံုးလဲဆိုေက တျခားကရင္ရို႕၊ ရွမ္းရို႕ကိုလုပ္ေတ ပိုင္ ရခိုင္ကိုလုပ္လို႕မရႏိုင္ပါ။ ယင္းပိုင္လုပ္စြာနန္႕ စစ္တပ္ထဲကရခုိင္သား ေျပာင္း၀တိ ယင္းသူရို႕ဖက္ကိုလွည့္ လာဖို႕စြာကိုေၾကာက္ေတ။ ဗမာစစ္တပ္ထဲမွာ အႏွိ္မ္ခံဘ၀နန္႕ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္နီကတ္ရေရ ရခိုင္သားတိ လည္း ယွယွင္းေျပာရေက လမ္းမျမင္လို႕ မခ်စ္ေကေလ့ ေအာင့္ကာနမ္းနီကတ္ရစြာပါရာ။ ယင္းရခုိင္ရဲဲေဖာ္တိ ပဥၥမံတပ္သားတိျဖစ္လာေအာင္လုပ္ကတ္ရပါဖို႕။ ေနာက္ဆံုး ျဖစ္ႏိုင္ေက ရခိုင့္ကပစ (ကာကြယ္ေရး ပစၥည္း စက္ရံု)ကို ေအာက္သားစစ္တပ္ထဲမွာ ရေအာင္တည္ကတ္ရပါဖို႕။က်ဴးဘားသမတေဟာင္း ကတ္စထရိုကို ဇာသူက ဇာပိုင္ပင္သမုတ္သမုတ္၊ အာဏာရွင္လို႕ေျပာေျပာ အကၽြန္႕ ရင္ထဲက မဟာသူရဲေကာင္းဆိုေရ ေ၀ါဟာရကို ပ်က္ျပယ္ႏိုင္စြမ္းမဟိပါသိေယ။ အေမရိကန္တိ က်ဴးဘားတႏိုင္ ငံလံုးကို လက္၀ါးႀကီးအုပ္ပနာ ေမွာက္ခ်င္တိုင္းေမွာက္ ျပန္ခ်င္တိုင္းျပန္နီကတ္ခေရ။ တႏိုင္ငံလံုးမွာဟိေရ သ ၾကားခင္းတိ၊ ဆီးရြက္ႀကီးခင္းတိ၊ သၾကားစက္ရံုဟူသမွ်လည္း အားလံုးအေမရိကန္တိကရာပိုင္ေရ။ ယင္းပုိင္အၿခီ အနီကနီၿပီးေက ကတ္စထရိုဦးေဆာင္ပနာ လူေလးငါးေျခာက္ေယာက္နန္႕ အေမရိကန္ပိုင္စြာတိအားလံုး ကို ျပန္သိမ္းယူခပနာ က်ဴးဘား ျပည္သူတိလက္ထဲကို ျပန္ေရာက္ေအာက္ ျပန္ထည့္ပီးႏိုင္ခေရ။ယင္းပိုင္ မေကာင္းဆိုး၀ါးမိစၦာေကာင္တိကို တုိက္ထုတ္ဖို႕အတြက္ အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံမွာပုိင္ ”ဆင္ဖိန္း(Sinn Fein)”တိ ရခိုင္ျပည္မွာ အမ်ားႀကီးလိုနီပါယာ။ကဗ်ာဆရာ ေနာင္ရဲခိုင္ကေတာ့ ေပါက္ေတာေရႊေျမ၊ မဂၢဇိန္း၊ အမွတ္(၂)မွာ ရီြးခေရ ကဗ်ာေခ်တပိုဒ္ပိုင္ -
ဖိုးေခါင္ေတာင္ထက္မွာမ်ဥ္းေျဖာင့္တေၾကာင္းဆဲြၾကည့္ကတ္ဖို႕ဆိုေကအကို ဇာနီရာမွာမဆိုပါျဖစ္ေအာင္ပါဖို႕ဆို။ လို႕ ေျပာထားပါေရ။
အကၽြန္႕အနီနန္႕ ေျပာရဖို႕ဆိုေကေတာ့ခါ ရခိုင္သားတိအားလံုး စစုစစည္းနန္႕ အိပ္ဇိုးဒတ္(Exodug)သေဘၤာ ေခ်တစင္းေလာက္ ေဆာက္ႏိုင္ကတ္ဖို႕ဆိုေက ယင္းသေဘၤာကုန္းပတ္ထက္မွာ သံခ်ီးပင္ေခါက္ရေခါက္ရ၊လက္ အံသီေအာင္ ရီပင္ပစ္ရပစ္ရ လိုက္ခ်င္ပါယင့္ ----။ ။”ေၾကာက္တတ္ေတလူစြာ အၿမဲတမ္းအေျခာက္ခံရေရ”ရခိုင္သားတိုင္း လြတ္လပ္အီးခ်မ္းႏိုင္ကတ္ပါစီ။

(ႏို၀ဘၤလ (၃)ရက္၊ ၂၀၀၈ခုႏွစ္) 

www.rakhaingchay.blogspot.com

ကမာၻဦးကတည္းက လူမ်ိဳးတုိင္း ဘာသာတုိင္း၌ ၄င္း႐ို႕၏ ဒ႑ာရီ ဆန္ေသာ အထိမ္းအမွတ္ သေကၤတ ရုပ္ထုမ်ား ဟိခၾကသည္။ အလားတူပင္ ရခိုင္ လူမ်ိဳး၌လည္း ဒ႑ာရီဆန္ေသာ အထိမ္းအမွတ္ သေကၤတ ရုပ္ထု တစ္ခုဟိသည္။ သို႔ရာတြင္ ယင္းရုပ္ထုကို ကမာၻကပင္ မဆိုထားႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ပင္ လူအမ်ားစုက မသိၾကသိမ့္ပါ။ ၄င္း႐ုိ႔ကို ရွိေဟာင္း ဇာတီပုထုိးမ်ား၏ ေက်ာက္ဆစ္လက္ရာမ်ားတြင္ ပံုသ႑ာန္ အမ်ိဳးမ်ိဳးဟိေသာ ရွိေဟာင္းလက္ရာ အမီြအႏွစ္အျဖစ္ တိြ႕ႏုိင္ပါသည္။ ယင္း သတၱ၀ါကို ရခုိင္ လူမ်ိဳး႐ို႔က “ဗ်ာလ” ဟုေခၚဆိုၾကသည္။ အဆိုပါ သတၱ၀ါ မွာရခုိင္ လူမ်ိဳး႐ို႔၏ရွိရုိး စဥ္ဆက္ တစ္ေလွ်ာက္ ဟိခေသာ ဒ႑ာရီဆန္ေသာ သတၱ၀ါျဖစ္သည္။


ယင္း ‘ဗ်ာလ’ ကို သတၱ၀ါ ကိုးမ်ိဳး၏ ေကာင္းျမတ္ေသာ ခြန္အား စြမ္းအင္ဟိေသာ သတၱ၀ါ႐ို႕၏ အစိတ္ အပိုင္းမ်ားႏွင့္ ေပါင္းစပ္ ထားသည္။ယင္းသုိ႔ သတၱ၀ါ ကိုးမ်ိဳး၏ အစိတ္ အပိုင္းမ်ားႏွင့္ ေပါင္းစပ္ ထားျခင္းေၾကာင့္ ‘န၀ ရူပ ဗ်ာလ’ ဟုလည္းေခၚသည္။ အဆုိပါ ‘န၀ ရူပ ဗ်ာလ’ ရုပ္တြင္ ပါေရသတၱ၀ါ ကိုးမ်ိဳး၏ အစိတ္အပုိင္း မ်ားမွာ -

• ၁. ဆင္ႏွာေမာင္း
• ၂. သမင္မ်က္လံုး
• ၃. ၾကံ႕ၿဂိဳ
• ၄. ၾကက္တူေရြး(က်ီး)လွ်ာ
• ၅. ၿခဴး (ငါးၾကင္းကြက္)
• ၆. ေဒါင္းအျမီး
• ၇. ျမင္းနားရြက္
• ၈. က်ားအစြယ္
• ၉. ျခေသၤ့လက္၀ါး တုိ႔ျဖစ္သည္။
ထိုကဲ့သို႔ ထူးျခားေသာ စြမ္းအင္ဟိေရ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို တစ္ေကာင္တည္း ျဖစ္ေအာင္ ေပါင္းစပ္ ထားျခင္းမွာလည္း ဗ်ာလ သတၱ၀ါ ၏ ထူးျခားမႈကို ရည္ညႊန္းထားေရ အဓိပၸါယ္ ျဖစ္သည္။ ဗ်ာလတြင္ ပါေရအစိတ္အပိုင္းမ်ား အနက္ ၾကက္တူေရြး (က်ီး) လွ်ာသည္ စကား ပရိယာယ္ ၾကြယ္၀ျခင္းကို လည္းေကာင္း ၊ ေဒါင္းအျမီးသည္ လွပ တင့္တယ္ ျခင္းကို လည္းေကာင္း ၊ ျမင္း နားရြက္သည္ အၾကား အာရံု ထက္ျမက္ျခင္း ကိုလည္းေကာင္း ၊ သမင္မ်က္လံုး သည္ အျမင္အာရံု စူးရွျခင္းကို လည္းေကာင္း ၊ငါး(ၿခဴး) ၏ ကိုယ္ထည္သည္ လ်င္ျမန္ ဖ်တ္လတ္ျခင္းကို လည္းေကာင္း ၊ ၾကံ႕ၿဂိဳ ၊ က်ားစြယ္ ၊ျခေသၤ့ လက္၀ါး ၊ ဆင္ႏွာေမာင္း သည္ စြမ္းအင္ ၾကီးမားျခင္းတို႔ကို လည္းေကာင္း အသီးသီး ကိုယ္စားျပဳပါသည္။

အဆုိပါ သတၱ၀ါ ကိုးမ်ိဳး႐ို႕၏ အစိတ္အပိုင္းျဖင့္ တန္ဆာ ဆင္အပ္ေသာ သတၱ၀ါအား ထားျခင္းျဖင့္ “အဗ်ာေလာ- ေဘးဥပါဒ္ကို မျဖစ္စီတတ္ဘဲ ၊ လာေဘာ - လာဘ္လာဘကိုသာ ျဖစ္စီတတ္၏“ ဟု ရခုိင္လူမ်ိဳး႐ုိ႕ ယံုၾကည္ထားၾကသည္။

ဗ်ာလကို ရခုိင္ ေ၀သာလီေခတ္ သာသနိက အေဆာက္အအံု မ်ားတြင္ စတင္တိြ႕ ရသည္။ ယင္းထက္ ရွိက်ေသာ ရုပ္ထုမ်ားလည္း ဟိေကာင္း ဟိႏုိင္ပါသိမ့္သည္။ မဂၤလာ အခမ္းအနားမ်ား၌ သံုးစဲြေသာ အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ားတြင္ အနည္းငယ္ တိြ႔ရပါသည္။ ရခိုင္လူမ်ိဳး႐ို႔၏ ရွိေဟာင္း အထိမ္းအမွတ္ တခုျဖစ္ေသာ ‘န၀ ရူပ ဗ်ာလ’ ကို ေက်ာင္းကန္၊ ဇာတီ ပုထိုးမ်ားတြင္ လည္းေကာင္း ၊ ထင္ရွားေသာ အေဆာက္ အဦး မ်ားတြင္ လည္ေကာင္း၊ စြမ္းအင္ ကိုးမ်ိဳး ေပါင္းစု ထားေသာ အေစာင့္ အေယွာက္ သတၱ၀ါ အျဖစ္ ထားေလ့ဟိပါသည္။
…………………..
မွတ္ခ်က္။ ။ ၿမန္ခရီးလားလုပ္ငန္း website တခုက ၿမန္မာဘာနန္႔တြိ႔လို႔ ရခိုင္ဘာသာကိုၿပန္ပနာၿပန္လို႔ မွ်ဝီတင္ၿပလိုက္ပါသည္။ 

ရကၡပူရတိုင္း ဓညဝတီရခိုင္ၿပည္ၾကီးတြင္ တူရိယာအနီၿဖင့္ ႐ွိပေဝသဏီကာလ ဒြါရာဝတီ ဝါသုေဒဝမင္းလက္ထက္ကပင္ စည္ေတာ္တီးလွ်က္ သုခုမအႏုပညာ႐ိုးရာကို နန္းတြင္းယဥ္ေက်းမႈအၿဖစ္ စတင္တီထြင္ ေပၚထြန္းလာခၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။ ရခိုင္လူမ်ဳိး၊ ရခိုင္ၿပည္ဟု စတင္တည္ေထာင္ခေသာ ဥတၱရမဓူရၿမိဳ႕ေတာ္သည္ သာဂရမင္း၏ ညီေတာ္ ဥႆပရမင္းသည္(ကံသမင္း)၏ သမီးေတာ္ (ေဒဝဂမၻာ)မင္းသမီးႏွင့္ ထီးနန္းစိုးစံစဥ္ ထူးၿခားေသာ ဘုန္းသမၻာႏွင့္ၿပည့္စံုေသာ သားေတာ္တက်ိပ္႐ို႕ကိုဖြားၿမင္ေတာ္မူသည္။ ၎မင္းသား႐ို႕သည္ ဆင္ေၿပာင္ငါးစီးအားႏွင့္ ၿပည့္စံုေတာ္မူၾက၏။

၎မင္းသား႐ို႕မွာ ါသုေဒဝမင္း၊ ဗလေဒဝမင္း၊ သူရိယေဒဝမင္း၊ စႏၵာေဒဝမင္း၊ အဂၢိေဒဝမင္း၊ မစၥဳုဒေဒဝမင္း၊ ဝ႐ုဏၰေဒဝမင္း၊ ေရာဟေနယ်ေဒဝမင္း၊ ပဋမပ႑ိတေဒဝမင္း၊ အဂၤုရေဒဝမင္း ဟူ၍ သားေတာ္တက်ိပ္ႏွင့္ သမီးေတာ္အဥၨနေဒဝီ႐ို႔ ၿဖစ္ၾကသည္။ ၎ဝါသုေဒဝညီေနာင္ တက်ိပ္႐ို႕သည္ ဒြါရာဝတီ(အာကာပ်ံဝဲၿမိဳ႕သံတြဲ)ကို ေစာင့္ေယွာက္ေသာ ၿမိဳ႕ေစာင့္ဘီလူးမၾကီးရန္အား ႏွိမ္ႏွင္းၿပီးေသာ္ သိမ္းပိုက္စိုးစံေတာ္မူၾကလီသည္။

ထိုအခ်ိန္ကာလကပင္ ကႆပဘုရားသခင္သာသနာ ဆုပ္ကပ္ကာလၿဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္ကာလတြင္ ဟိမဝႏၱာေတာၾကီး ေတာင္ၾကီးမ်ားထဲမွာ အလြန္ေက်ာ္ေဇာထင္႐ွားေသာ (ကု႑ရ)အိုင္ (သကၠဋဂူ)တြင္းၾကီးတြင္ ခိုေအာင္းနီေသာ ပုဇြန္ၾကီးတေကာင္သည္ မ်ားစြာၾကီးထြားသန္မာလွ်က္ လြန္စြာေၾကာက္မက္ဖြယ္ ေကာင္း ကာ သူ၏လက္မ (ၿခီမ) ႏွစ္ခုၿဖင့္ လာသမွ်ေသာ ရီသတၱဝါ၊ ကုန္သတၱဝါအေပါင္း႐ို႕အား ညႇပ္သတ္ၿဖတ္လွ်က္ သီစီရလီသည္။

ထိုကာလမၾကာၿမင့္မီ ဟိမဝႏၱာေတာၾကီးအတြင္း၌ အင္မတန္ခြန္အားဗလႏွင့္ၿပည့္စံုေသာ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ (ဆင္ဟတၳိ)ၾကီးတေကာင္သည္ ထင္႐ွားေပၚေပါက္လာ လီသည္။ ၎ဆင္ၾကီးသည္ အဆိုပါ (သကၠဋဂူ)တြင္ မင္းမူနီေသာ ပုဇြန္ေကာင္ၾကီးအား နင္းသတ္လွ်က္ လက္မ(ၿခီမ)ၾကီးႏွစ္ေခ်ာင္းကို ႏွာေမာင္းၿဖင့္ ခ်ဳိးဖဲ့ကာ ၿမစ္ထဲသို႔ပစ္ခ် လိုက္လီသည္။

ထိုအခါ လက္မၾကီးႏွစ္ေခ်ာင္းကို အသူရာမင္း ဆယ္ယူရဟိလီသၿဖင့္ စည္ၾကက္ကာတီး ခတ္လီရာ ၿငိမ့္ေညာင္းသာယာဖြယ္ အသံစံုၿဖစ္ေပၚလာလီသၿဖင့္ ထူးဆန္းစြာေသာ အသူရာနတ္စည္ေတာ္ကို သိၾကားမင္းက တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ကာ ယူေဆာင္လားခသည္။

က်န္ေသာ တေခ်ာင္းေသာ ပုဇြန္လက္မ(ၿခီမ)ၾကီးသည္ အစဥ္အတိုင္း ဂဂၤါၿမစ္ဖ်ားက တဆင့္ ပင္လယ္သို႔ေမ်ာပါလာၿပီးေသာ္ လီၿပင္းတိုက္ခတ္လီေသာေၾကာင့္ ဒြါရာဝတီ ၿမစ္ကမ္းနဖူး၌ ရီခ်ဳိးနီၾကကုန္ေသာ ဝါသုေဒဝမင္းညီေနာင္ တက်ိပ္႐ို႕သည္ ဆယ္ယူရဟိၾကလီကုန္၏။

ထိုပုဇြန္လက္မ(ၿခီမ) တကၠဋကို စည္ေတာ္ၾကက္လွ်က္ နန္းေတာ္တြင္တီးခတ္ၾကလီရာ အင္မတန္ထူးၿခားအံ့ၾသဖြယ္ေသာ သံစံုတီးလွ်က္ ေပၚထြန္းလာၿပီးေသာ္ သာယာၿငိမ့္ ေညာင္းဖြယ္ေသာ အသံစံုလင္စြာၿဖင့္ ေပၚထြန္းလာလီသၿဖင့္ အသံစည္ေတာ္ႏွင့္ ကိုက္ညီေအာင္ သာၿခင္း အၿခင္းမ်ားေဖာ္လွ်က္ သုခုမပညာေၿပာင္ေၿမာက္စြာၿဖင့္ စပ္ဆိုကာ သီဆိုက,ကြက္ထြင္ၿပီး (စည္ေတာ္ၾကီးကို စတင္တီးခတ္ၾကလီသည္။)

သို႔ၿဖစ္လီေသာေၾကာင့္ ရခိုင္ရာဇဝင္ေတာ္ၾကီးလကၤာ၌ ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ၿပထားပါသည္။

(႐ိုးညြတ္ခပ္သိမ္း ရန္စစ္ၿငိမ္း၍ မုဒိမ္း၊ ဓားၿပ၊ ခိုးသူစသည္ လန္႔ထေၾကာက္ညႇင္း ရန္မ်ဳိးစင္မွ ေသာင္းခြင္ေၾကာ္ၾကား ထိုမင္းမ်ားတို႔ (႐ို႕) ေပ်ာ္ပါးၿမဴးဆန္း ၿမိဳ႕႐ႊင္ပ်ံ၌ ေၿခြရံမွန္ပ်င္း မ်ားလူ႐ွင္ (သွ်င္)ႏွင့္ ေန(နီ)က်င္ေပါင္း႐ုန္း ဇမၺဴလံုးကုိ သိမ္းက်ဳံးဆည္ရ အဖို႔ၿပဳ၍ တခုမၾကြင္း လုပ္ခြန္သြင္းလွ်က္ စံၿခင္းမ်ားစြာ ထိုအခါ၌ မည္သာေခၚထ ကု႑ရဟု အိုင္းမက္၌ဝယ္ ေၾကာက္မက္ဖြယ္သား၊ ၾကီးက်ယ္သန္လွ သကၠဇူလို(ပိုင္) ပြပြသမၻာ ဖူးငံုအာသာ၊ ပြင့္လာဘုန္းဟိ ဆင္ဟတၳိလွ်င္ နင္းဘိတန္းခိုး ႐ွတ္႐ွတ္(ယွတ္ယွတ္)က်ဳိးက စြယ္က်ဳိးဘိႏၷ ၿမစ္သို႔ခ်ေသာ္ လက္မထရံ မ်ဳိးေလထံု၍ ၾကိတ္ၾကိတ္ထိုခါ အသူရာတို႔(႐ို႕) မဟာသမုတ္ လႈိင္းခတ္ၿဖဳတ္က ဝရမ္ေရ(ရီ)ေၾကာင္း ဝင္ေလ(လီ)ေခ်ာင္းေသာ္ တေခ်ာင္းအၾကြယ္(ၾကြီ) ဆယ္ရဲေလ(လီ)၏။ ၿမဲတြယ္သည္မွ ဝွန္ေပါက္ၿပဲသား၊ စည္မစည္ၾကီး စည္သီရိဟု ၿပဳၿပီးကုန္မွ၊ ဝါသဝႏွင့္ ေတြ႔(တြိ႔)ၾကရန္ေမွ နတ္စစ္ေၿမ(ၿမီ)၌ ႐ႈံးေလ(ယႈံးလီ)ရကား ပါယ္စြန္႔သြား(လား)သား သိၾကားတမူ ရေလ(လီ)ယူမွ ဟိန္းဆူေက်ာ္ၾကား အလမၺဟု တြင္ထအမည္ သိနားလည္ေလာ့၊ ထိုစဥ္အမ်ဳိး အတူက်ဳိး၍ ေရ(ရီ)႐ိုးလယာ ေမ်ာၾကရာတြင္ ဂဂၤါၿမစ္ေၾကာင္း ပါေလ(လီ)ေသွ်ာင္း၍ တေခ်ာင္းကိုမူ ကၽြန္းဇမၻဴဝယ္ ရိပ္ၿဖဴေဆာင္းေဆာင္း တက်ိပ္ေပါင္းသား၊ မင္းေဇာ္ၿပီးဒသ သာဒကတို႔(႐ို႕)၊ ဒြါရာဝတီ ၿမိဳ႕ေတာင္ဆီဝယ္၊ နဒီၿမယဥ္ ကၿမဴစဥ္၌ ဝဲေရ(ရီ)ခ်မ္းၿမိဳက္၊ ဆယ္ခြာလိုက္ဝယ္၊ တန္႔ရိပ္ၿမည္လ်က္ ေၿမာက္စည္ၾကက္၍၊ မပ်က္တီးက၊ သံဝွန္းၿဖန္႔သည္၊ ဒီ(ေဒ)ကၽြန္းဇမၻဴ လႊမ္းပတ္တည္း။) ဟူ၍ပင္ပါဟိလီသည္။

သို႔ၿဖစ္ပါ၍ (စာ႐ြီးသူအနီၿဖင့္) ရခိုင္စည္ေတာ္ တီးခတ္ရန္အလို႔ငွါ ၿခီဆင္းရတုအၿဖစ္ ေအာက္ပါအတိုင္း ႐ြီးစပ္တင္ၿပအပ္ပါသည္။

(ရကၡမ႑ိဳင္ ၿပည္ရခိုင္ေလ ရခိုင္ညြန္႔ဖူး ၾကယ္ေသာက္႐ွဴးသို႔၊ ကြန္႔ၿမဴးဂုဏ္ေရာင္ ေသလာေတာင္ဆိုင္း၊ ၿပိဳင္းက႐ိုင္းတည္း၊ အံု႔မႈိင္းဝီဝီ၊ ကမ္းေၿခ(ၿခီ)ေဒသ၊ မ႑လဝယ္ ဝံသမ်ဳိးမွန္ တန္းခိုးလွ်ံ၍ ဝါသုေဒဝ ဒသပါတက ညီေနာင္လွတို႔(႐ို႕)၊ ဒြါရာဝတီ၊ ၿမိဳ႕သဂႌကို၊ စိုးစံပိုင္သ၊ ထိုစဥ္ကပင္၊ ပုဇြန္လက္မ ကု႑ဟု နာမထင္ေပၚ၊ ၿမတ္စည္ေတာ္ကို၊ ရာဇာရာဇ နရိႏၵႏွင့္ ဒလိႏၵဆံုး၊ တၿပံဳးၿပံဳး႐ႊင္၊ မဂၤလာခန္း၊ ရီစင္ၿဖန္း၍၊ ထံုးတမ္းစိုင္လာ၊ ခိုင္အမာေလ၊ ႐ိုးရာမပ်က္၊ ေဒနိမ့္ထက္တိုင္၊ တၿမိဳင္ၿမိဳင္ေက၊ ရခိုင္စည္ၿခင္း၊ သံသာညႇင္းၿဖင့္ မယြင္းဇာတိ သြီးမာန္ဟိေအာင္၊ ၾကံေဆာင္ရည္စူး၊ ၿမတ္စည္ေတာ္တီး ဗ်ာယ္ခတ္ေက (ၿဗိန္းေလး ေစာင္းေစာင္း ၿဗိန္း။၃)
 

(လင္းလင္း- ခုိင္ရုိးမ)

ရခုိင္ျပည္နယ္ အတြင္းရွိ ေရွးေဟာင္း ဘုရားပုထုိးမ်ားကုိ ျပန္လည္ျပဳျပင္ရာတြင္ မူလေရွးေဟာင္းလက္ရာမ်ား ပ်က္စီးျခင္းေၾကာင္း သတိထားျပဳျပင္ရန္ လုိအပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း အမ်ားျပည္သူ၏ ဆႏၵကုိ ခံယူျခင္းမွာ လြန္စြာ အေရးပါလွသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ေျမာက္ဦးေဒသသည္ AD16ရာစုႏွင့္ 17ရာစု ကာလမ်ားတြင္ စီးပြားေရ လူမႈေရး
ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အားျဖင့္ ဖြံၿဖဳိးတုိးတက္ စည္ပင္ မႈသည္ အထြက္အထိပ္သုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ့ ေၾကာင္း သမုိင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရ သည္။

ေရွးေဟာင္းဘုရားမ်ားကုိုယခုအခါ ေတြ႔ရွိေနရျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ဘုရားပ်က္မ်ားကုိ  တတ္ႏုိင္သေလာက္ ျပဳျပင္မြန္းမြန္ခဲ့ၾက သည္။  ယင္းသုိ႕ ျပဳလုပ္ရာတြင္ ေဒသခံေစတနာ ရွင္မ်ားက ျပဳလုပ္သည္မ်ား ရွိသကဲ့သုိ႕ သက္ဆုိင္ရာေရွးေဟာင္းသုေတသန ဌာနမွ လည္းျပဳျပင္မႈမ်ားရွိ ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။   သုိ႕ေသာ္လည္းျပန္လည္ျပဳျပင္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အျမင္မွားမႈမ်ားကုိ ျပည္ သူ ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဌာ အၾကား တြင္ရွိလာခဲ့ရာ ေျဖရွင္း၍ မရႏုိင္ေသာ အေၾကာင္းအရာတခု အျဖစ္ ႀကီးထြားလာခဲ့ သျဖင့္ ေရွးေဟာင္းဘုရားမ်ားကုိ ျပဳျပင္လုိလ်င္ ယဥ္ေက်းမႈ ဌာနကုိတုိက္တြန္းရန္ အေၾကာင္း ၾကား လာရ ေၾကာင္း သိရသည္။
ေျမာက္ဦးေဒသခံမ်ားကလည္း ၄င္းတုိ႕ လုိအပ္ေသာ ပုံစံအတုိင္း ျပဳျပင္လုိသကဲ့ သုိ႔ သက္ဆုိင္ရာဌာန ကလည္း ၄င္းတုိ႕လုိအပ္ သလုိ ျပဳျပင္ၾက သည္။  အဆုိပါကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ၂၀၀၈ -  ဇန္ န၀ါရီ လ ထုတ္ ၇ ရက္ သတင္း ဂ်ာနယ္ အတဲြ ၆၊ အမွတ္(၄၁)တြင္ ျပည္သူမ်ားကုိ အပုတ္ခ်ေရးသားထားေသာ အိျဖဳမြန္၏ သတင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍  ကုိယ္လုိရာ ဆဲြေျပာသည္ ဟု ေဒသခံမ်ား ရႈျမင္ခဲ့ၾကသည္။

ယင္းတြင္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕သုိ႕ လာေရာက္ေလ့လာခဲ့ေသာ မႏၱေလးနည္းပညာတကၠသုိလ္မွ လက္ေထာက္ကထိက ေဒၚယုမြန္ျမင့္က ” ေဒသခံေတြ ဘုရားပ်က္ေတြ ရွိရင္ ဒီအတုိင္းမထား ေကာင္းဘူး ၊ ဆုိၿပီးျပဳျပင္ၾကတယ္။  ေရွးေဟာင္ းဘုရားေတြကုိ ဒီအတုိင္းျပဳျပင္ၾကေတာ့ ၊ ေရွးေဟာင္း ဗိသုကာ လက္ရာ ပ်က္သြားႏုိင္တယ္“ ဟု ေျမာက္ဦးၿမိဴ႕ရွိ ဗိသုကာ လက္ရာမ်ား သုေတသန စာတမ္း ဖတ္ပဲြတြင္  ေျပာၾကားခဲ့ သည္ဟု ေရးသားထားသည္။

ထုိ႕အျပင္ရန္ကုန္နည္းပညာတကၠသုိလ္ ဗိသုကာဌာနမွ ကထိကဦးခုိင္၀င္းလတ္ကလည္း ” ေျမာက္ဦး က ရသွ်စ္ေသာင္း က ရာသီဥတု ဒဏ္ေၾကာင္း ပ်က္စီးတာရွိေပမယ့္ ဗိသုကာ အေၾကာင္း ေဒသခံေတြ နားမလည္ ေတာ့ ကုိယ့္သေဘာနဲ႕ကုိ ျပဳျပင္ၾကတယ္။ သွ်စ္ေသာင္းဘုရားရဲ႕ေအာက္ေျခေတြမွာ ၀င္လာတဲ့ မုိးေရေတြကုိ ထြက္ဖုိ႕ အေပါက္ လုပ္ထားေပမယ့္ ၊ နားမလည္တဲ့ လူေတြက အေပါက္ကုိ ပိတ္ လုိက္ေတာ့ ေရ ကမထြက္ေတာ့ဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ တာရွည္ မခံတာပါ၊ ” ဟု ေရးသားထားရာ ေဒသခံမ်ားကုိ နားမလည္ ဟု ေရးသားခ်က္ေျပာဆုိ ခ်က္ အေပၚ ေျမာက္ဦးမွ သမုိင္းသုေတသီမ်ား ကလည္း ခံျပင္းခဲ့ ၾကေၾကာင္းသိရ သည္။

ယင္းျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာၾကည့္ရာတြင္ အခ်ဳိ႕ေသာေဒသခံတုိ႕သည္ ဗိသုကာ ပညာ ကုိ ေလ့လာလုိက္စားမႈမ်ား ညယေန႕ ကာလအထိ ရွိေနေသးေၾကာင္း ၊ သုိ႔ေသာ္လည္းဗိသုကာ ပညာကုိည နားလည္မႈ မရွိဘဲျပဳျပင္ခဲ့မႈမ်ား ရွိေကာင္း ရွိခဲ့ သည့္တုိင္ အစုိးရဌာနမ်ား အေနျဖင့္ လက္ရွိရေနေသာ အခြင့္အာဏာ ကုိ အသုံးျပဳကာ ကုိယ္က်ဳိးအတြက္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားရွိေနေၾကာင္း ၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ဌာနမ်ား အေနျဖင့္ မလုိလားအပ္ေသာ သတင္းထိမ္ခ်န္မႈ မ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိ ေနေၾကာင္း လည္း သိရ သည္။

ေဒသခံမ်ားက မူ ” သူတုိ႕လုပ္ခ်င္သလုိ႔ လုပ္ေနၾကတဲ့အတြက္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ေရွး ေဟာင္း လက္ရာေတြထဲ က တစ္ခ်ဳိ႕ဘုရားပုထုိးပ်က္ေတြမွာ  ျပန္လည္ျပဳဳျပင္ထားၾကတာ ဟာ ေရွးမူနဲ႔လုံး၀ လြဲေခ်ာ္ေနတာေတြ ရွိေန ပါတယ္ ၊  သွ်စ္ေသာင္းဘုရားအထက္ မုဒ္ဦးမွာလဲ ေရွးလက္ရာ မဟုတ္ဘဲ သူတုိ႔ လုပ္ခ်င္သလုိျပဳျပင္ လုိက္တဲ့ အတြက္ ဘုရားပဲြေတာ္ခ်တုိင္း အရင္က လုံး၀မႀကဳံဖူးတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ နဲ႔ႀကဳံေနရပါၿပီ၊ ဒါ ဟာသက္သက္ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈေတြကုိ ဖ်က္စီးေနတာပါ၊ ”ဟု ေျပာ ဆုိေနၾက သည္။

ေျမာ္ကဦးေဒသ သည္ ကမၻာယဥ္ေက်းမႈ အေမြ အႏွစ္စာရင္းတြင္ ထည့္သြင္းထားေသာေဒသျဖစ္ရုံမက ေရွးေဟာင္ ယဥ္ေက်းမႈအေမြ အႏွစ္ ေဒသတစ္ခုအျဖစ္လည္း ကမၻာ ကအသိအမွတ္ျပဳလုိက္သည့္ အတြက္ ေရွးေခတ္လက္ရာ မ်ား မေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္ ထိန္ူသိမ္းေရ းအတြက္ လည္း မ်ားစြာ လုိ အပ္လ်က္ ရွိေၾကာင္း အျငင္းပြားမႈမ်ားကုိ ပယ္ပ်က္ကာ စစ္မွန္ေသာ ေရွးေခတ္္ လက္ရာမ်ား ေပၚထြက္လာေရး မွာ ေျမာက္ဦး သမုိင္း၀င္ေဒသ၏ အဓိကစိန္ေခၚမႈ ႀကီးတစ္ရပ္ ျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပလုိက္ပါသည္။

ရခိုင္ရိုးမသတင္း

ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ ။၂၀၁၀၊ ခုႏွစ္။ (လင္းလင္း)

ရခုိင္ျပည္နယ္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ကြ်န္းစုအမ်ားဆုံးပုိင္ဆုိင္သည့္ျပည္နယ္ျဖစ္။ ပင္လယ္ကမ္းေျခ ကုိ ပို္င္ဆုိင္သည္လည္းျဖစ္ရာ မုန္တုိင္းဒဏ္ကုိ အၿမဲတမ္း ရင္ဆုိင္ေနရသည့္ ျပည္နယ္ျဖစ္သည္ ။ ထုိ႕သုိ သဘာ၀ အႏၱရာယ္၀န္းရံ ထားသည့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ ကုိ ယခုႏွစ္ေအာက္တိုဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔က လူရာေပါင္းမ်ားစြာေသဆုံးခဲ့သည့္ အ၀ါေရာင္ အဆင့္ရွိ ဂီရိမုန္တုိင္းတခု တနာရီလွ်င္ မုိင္၁င၀ ႏွုန္းျဖင့္တုိက္ခတ္ခဲ့သည္။ ဂီရိဆိုင္ကလုန္းမုန္တုိင္းအလြန္ မုန္တိုင္းသင့္ေဒသမ်ားသုိ႔အပါတ္ စဥ္သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ရာတြင္ အစုိးရ၏ ဟန္ေရးျပလုပ္ရပ္မ်ားစြာႏွင့္ အတိဒုကၡ ေရာက္ေနၾကေသာမုန္တုိင္းသင့္ျပည္သူမ်ား၏ ရင္တြင္းစကားမ်ား မိမိေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားကုိ ခရီးသြားမွတ္တမ္းအျဖစ္ ေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။စာေရးသူသည္ ကယ္ဆယ္ေရ.အဖဲြ႔သားမ်ားႏွင့္အတူ မုန္တုိင္းသင့္ေဒသမ်ားသုိ႔ သြားေရာက္လုိက္ပါခဲ့သည္။ ယင္သို႔သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ရာတြင္ အိ္ပ္စရာေနရာ မရရွိျခင္း။ စားစရာမ်ားမစားရျခင္းကုိလည္း ႀကဳံေတြ႔ခဲ့ရသည္ဆုိလ်င္ ယုံႏုိင္စရာ မဟုတ္ဟုထင္ေကာင္းထင္ႏိုင္သည္။

မုန္တုိင္အၿပီး ရခုိင္တိုင္းရင္းသားတုိ႔၏ ရင့္ဖြင့္စကားမ်ားသည္ ေၾကကဲြစရာ ၀မ္းနည္းစရာမ်ားႏွင့္ ျပည္သိပ္ခဲ့သည္။ ”အကြ်န္ရုိ႔မွာတခုလဲမဟိယာ၊ အုိးလဲမဟိယာ။ အိ္မ္လဲမဟိပါယာ။ ကယ္ဆယ္ရီြးဆုိၿပီးလာေရ ဓာတ္ပုံရုိက္ကတ္ေတ၊၊ ၿပီးေကသူရုိ႕ကုိျပန္ၿပီးလုိက္ရေရ၊ ယင့္စြာတိကုိ တီဗီြ မွာလႊင့္ေရ ကယ္ဆယ္ေရဆုိစြာ ရက္စက္ေရလူတိပါ။ အကြ်န္ရုိ႕ရြာမွာ ႏွစ္ေယာက္သီေရ၊ အျခားရြာတိမွာ ၅၀ေလာက္သီေရလုိ႔ ေျပာကတ္ပါေရ။ ယင္းသီေရကိစၥကုိ ရယကကုိ မယကကေခၚဗနာ ရြာမွာသီေရလူမရွိလုိ႔ ေျပာဖုိ႔စြာၿခိမ္းေျခာက္ပါေရ။ အကြ်န္ရုိ႕စြာအခုဆုိေက ငွက္ေပ်ာပင္တိကုိ ဟင္းခ်က္စားပနာ နီရပါေရ။ ငါးပိမရွိ. ငါးလဲ မရွိ္။ ပုဂၢလိက ကယ္ဆယ္ေရးတိလာမွ စားရပါေရ“ ဟုေပါက္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္မွာအိမ္ရွင္တဦး ရင္ဖြင့္သံျဖစ္သည္။

မုန္တုိင္းသင့္ေဒသမွ ေက်းရြာအခ်ိဳ႕သည္ ေသာက္သုံးေရအခက္အခဲကုိ ရင္ဆုိင္ေနၾကရသည့္အျပင္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးတြင္ အိမ္ႏွင့္အမုိးမ်ားလည္း အေရးတၾကီး လုိအပ္ခ်က္ျဖစ္သည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။ ျမန္မာ့သတင္းစာမ်ားတြင္ အလႉေငြလက္ခံရရွိေသာ သတင္းမ်ားကုုိသာ ေ၀ေ၀ဆာဆာ ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း  အစုိးရ အဖဲြ႔စည္းမ်ားက မုန္တုိင္းသင့္ေဒသသုိ႔ ေပးေခ်မႈမွာ အနည္းငယ္သာျဖစ္ၿပီး စစ္ေတြ အပါအ၀င္တျခားေဒသမ်ားမွ လူမႈ အဖဲြ႔အစည္းမ်ား၏ အကူအညီေၾကာင္းသာ အသက္ဆက္ေနရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းကုိလည္း မ်က္၀ါးထင္ထင္ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရသည္။

ထုိမွ်မကေသးေသာက္သုံးေရးရွားပါး ျခင္းေၾကာင္း ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလ်ာေရာဂါ ျဖစ္ပြားလာမႈမွာလည္း တုိးလာခဲ့ရာ အစုိးရအဖဲြ႔အစည္းမ်ားက လဲလွည့္မၾကည့္ၾက။ အစုိးရမဟုတ္သည့္ လူမႈကူညီေရးအဖဲြ႔မ်ားကသာ ေရွးတန္းေဆာင္ရြက္ေနသည္ကုိ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရသည္။ လက္ရွိ္ အခ်ိန္တြင္ ရြက္ဖ်င္တဲမရ ရွိၾကေသးသည့္အျပင္ တာလပါတ္ရွာမ်ားကုိလည္း ျဖစ္သလုိ မုိးၿပီး ေနၾကသည္။

ရြက္ဖ်င္တဲမ်ားေပးထားေသာ္လည္း ယင္းတဲမ်ားမွာ ေပါက္ၿပဲျခင္း မီးေပါက္က်ျခင္းစသည့္ အပ်က္အစီးမ်ားရွိပါ ကေပးေလ်ာ္ရမည္ဟု ေျပာထားသျဖင့္ မေနရဲၾကေသာ တဲအလြတ္မ်ားကုိလည္း ေတြ႔ခဲ့ရသည္။ တစ္ရြာလ်င္ ရြက္ဖ်င္တဲဆယ္ကုိးလုံးသာရွိၿပီး ဟန္ျပသေဘာ ေဆာက္ေပးထားေၾကာင္းလည္း  ေဒသခံမ်ားကေျပာၾကသည္။ ယင္းအတြက္ ရန္ကုန္မွNGOတခုက ေငြႏွစ္သိန္းခန္႔ကုန္က်မည့္ ၀ါးအိမ္္၁၂၀၀ကေဆာက္ေပးရန္ စီၤစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနတာကုိလည္း ေတြ႔ခဲ့ရသည္။ ေရတြင္းမ်ားတူးေဖာ္ေရး၊ အိမ္သာမ်ားေဆာက္လုပ္ေရး အခမဲ့ေဆးေပးခန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ႏုိင္ေရးအတြက္လည္း NGO တခုကေဆာင္ရြက္္ေနသည္။  သုိ႔တုိင္ေအာင္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားတြင္ အစုိးရ ကန္႔ကြက္မႈ ေႏွာက္ယွက္မႈ မ်ားလည္း ရွိလာမည္ကုိ စုိးရိမ္ေနၾကသည္။

မုန္တုိင္းသင့္ေဒသမ်ားသုိ႔ စားနပ္ရိကၡာ ေထာက္ပံ့ေပးေနၾကေသာ္လည္း ေရရွည္တြင္မည္သုိ႔ လုပ္ကုိင္ေပးကမ္းၾကမည္ကုိ ေတြ႕လာၾကသည္။ အလႉရွင္မ်ားအေနျဖင့္လည္း အၿမဲတေစ လႉႏုိင္ရန္အတြက္မွာ မျဖစ္ႏုိင္ေခ်။  သုိ႔ေၾကာင့္ အေျခၿခံစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကုိင္ႏုိင္ေစရန္ ငါးဖမ္းစက္ေလွမ်ား ပုိက္မ်ားကုိလည္္း ေပးလႉႏုိင္ရန္ လုိအပ္လ်က္ရွိသည္။ အစုိးရကမူ ေပါက္ေတာႏွင့့္ ေျမပုံၿမိဳ႕နယ္တုိ႔တြင္ ေလွမ်ားေဆာက္လုပ္လ်က္ရွိေသာ္လည္း ဟန္ျပအတြက္သာ ျပထားရန္ျဖစ္သည္။ မုန္တုိင္းသင့္ေက်းရြာမ်ားသုိ႔  ေပးလႉျခင္း မရွိေသးသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။

မုန္တုိင္းေၾကာင္း ေလွအစီး ၁၅၀ ခန္႔ ပ်က္စီးသႊားခဲ့ရာ စက္ေလွ အစီး ၁၀၀ေက်ာ္ ပါ၀င္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း စာရင္းအရသိရသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ျပည္တြင္းဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ ေလွအစီး (၇၀) ခန္႕သာပ်က္စီးခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပသည္။  ထုိ႔အျပင္ လူ၆ ေသာင္းခန္႔အုိးမဲ့ အိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရသည္ဟု ေဖာ္ျပထားျခင္းမွာ သတင္းမွားမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း စင္စစ္တြင္ လူတသိ္န္း ခဲြခန္႔အိုးမဲ အိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရေၾကာင္းပုဂၢိလက စာရင္းအရ သိရသည္။ ျမန္မာအစုိးရသည္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွ မုန္တုိင္းသင္းေဒသမ်ား၏ အေၾကာင္းကုိ ေရးသားေဖာ္ျပရာတြင္ သုံးပုံတပုံခန္႔သာေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး စာရင္းေဖ်ာက္ဖ်က္သည္က့အျပင္ ျပည္တြင္း ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္လည္း သတင္း အနည္းငယ္သာေဖာ္ျပေပးထားျခင္း  ရန္ကုန္တုိင္း နာမည္ႀကီး သတင္း ဂ်ာန.ယ္တေစာင္မွ တာ၀န္ရွိသူတဦးကေျပာသည္။

ေပါက္ေတာ၊ေျမပုံ၊ ေက်ာက္ျဖဴ သုံးၿမိဳ႕နယ္အနက္ ေျမပုံၿမိဳ႕နယ္မွာ  အပ်က္္အစီး အမ်ားဆုံးျဖစ္ရာ ကယ္ဆယ္ေရး အဖဲြ႔မ်ားကလည္း ေျမပုံသုိ႔ အဓိကသြားေရာက္ၾကသည္ ကုိေတြ႕ရသည္။ ယင္းအနက္ တခ်ိဳ႕ေသာ ကယ္ဆယ္ေရး အဖဲြ႔မ်ားသည္ သြားလာရန္ခက္ခဲ့ေသာ ေက်းရႊြာမ်ားသုိသြားေရာက္ကာ ပစၥည္းအေထာက္အပံ့မ်ားကုိ ေက်းရြာသားမ်ားလက္ထဲ အေရာက္ ေပးကမ္းခဲ့သည္ ကုိေတြ႔ခဲ့သည္။ တခ်ဴိ႕နယ္ဘက္မ်ားတြင္ ေ၀းလံသည့္အတြက္ အကူအညီ ေပးေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွာ ထင္သေလာက္ မေရာက္ျဖစ္ေနသည္။

 ငရီခ်ဳိင္ေက်းရြာသားမ်ား အဆုိအရ အစုိးရအဖဲြ႔စည္းမ်ားသည္ ေပးကမ္းမႈ မရွိေၾကာင္း  ပုဂၢိလက ေထာက္ပံ့မႈ ျဖင္သာ ရရွိေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းဆုိသည္။
“ ျပည္သူတိကုိ ျပည္သူတိက လာပနာ ကူညီၾကလုိ အသက္ေရွာင္ပါေရ၊ အစုိးရအဖဲြ႕စည္းကုိ အားကုိဖုိဆုိေက ငတ္လုိ႔သီစြာၾကာဗ်ာယ္။ ယင္းၾကားထဲမွာ လုပ္အားပီးက လာသိမ့္ေရ။ အခု အကြ်န္ရုိ႕ဘ၀ေရ ရွင္လ်က္ သီနီရပုိင္ ျဖစ္နီပါယာ။ လုပ္ကုိင္စားေသာက္ဖုိ႕လည္း တခုလဲ မရွိယာ။ ပုိက္ခ်ေရ ေလွ တစင္းရွိစြာလဲ ပ်က္စီးလားယာ။ အိမ္ကလဲ ျမင္ေရပအတုိင္းရာ အကာ မရွိ၊ ၿမီေပၚမွာ ၾကမ္းစုပ္ခင္းပနာ နီွရပါေရ။ နီကာလုံေလာက္ပါရာ။ မုိးမလုံပါ၊ မုိး မရြာပါစီေက့ လုိ႔ရာဆုေတာင္း္နီရပါေရ။ ေဒစပ္ၾကားမွာ ရခုိင္ပါတီကုိ မဲထည့္ရမလားဆုိၿပီး မင္းရုိ႕ရြာသားတိ သတ္ိနန္႔ နီလုိ႔ လည္း ၿခိမ္းေျခာက္လူတိ ကလဲ ရွိပါေရ။ ဆုပ္လဲစူးစားလည္းရူး ပါ’’မ်က္ရည္ စက္လက္ ႏွင့္  အမ်ဳိးသမီး ႀကီးတဦး  ဖြင့္ဟသံပင္----။

ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကင္းမဲ့ေသာ မုန္တုိင္းသင့္ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ေကာက္ရုိးတမွ်င္သည္ပင္လွ်င္္ အားထားရာဟု ထင္ျမင္ေနခ်ိိန္မွာေဒသဆုိင္ရာ အာဏာရွင္မ်ား၏  ႏုိင္ထက္စီးနင္းစကားမ်ား ဥပေဒအျပင္ဘက္မွလုပ္ရပ္မ်ားသည္ မည္မွ် ရွိေနပုံကုိ ေတြးေတာ့မိသည္။ ဒီမုိကေရစီ လမ္းေၾကာင္းေပၚသုိ႔အေရာကသြားေနေသာ အစုိးရ၏ မူ၀ါဒသည္ ေအာက္ေျခ ရွိ မယက ၊ခယက စေသာ အေပၚဖားေအာက္ မိ လူမ်ဳိးမ်ားလက္ထဲကရုန္းထြက္ဖုိ႕ ႀကိဴးစားေနၾကေသာ ျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္ ဆက္လက္ခရီးသြားရမည္မွာမႈန္၀ါးေနခဲ့လိမ္မည္ဟု ေတြးမိပါသည္။

အစုိးရ ေထာက္ပ့ံေရး ပစၥည္းမ်ားသည္ လက္ဆုက္လက္ကုိင္ ျပႏုိင္သည့္ အေနအထား၌ ပင္ရွိမေနခဲ့ သည္မွာအထင္ အရွား ပင္ျဖစ္ေလသည္။  ျဖစ္သင့္သည္ မ်ားျဖစ္မလာခဲ့ ေသာ ဘ၀ ေန ေရာင္၀င္ ခပ္မွိန္မွိန္တြင္  အႏုိင္ထက္ယူလုိေသာ လူသားမ်ား၏ လုပ္ရပ္သည္ မုန္တုိင္းသင့္ ျပည္သူမ်ား  အတြက္  ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ျပည္သူအေပၚ တြင္တာ၀န္ရွိသည့္ အစုိးရတရပ္သည္ မုန္တုိင္းသင့္ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရးကုိ စနစ္ တက် လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။  မုန္တုိင္းသင့္ ျပည္သူမ်ားမွာမူ   သုိေလွာင္ထားခဲ့သည္ ့၀မ္းစာမ်ားလည္း မရွိေတာ့ ေခ်။ နဂုိကတည္းက တုိင္းရင္းသားအေပၚ  အေလးမထားခဲ့သလုိ   ျပည္သူတုိ႔၏ စီးပြားေရးအခြင့္ အလမ္းကုိလည္း လုပ္ေဆာင္ခြင့္မေပးခဲ့ေခ်။ လက္ရွိ အေနအထားတြင္ မုန္တုိင္းသင့္ ျပည္ သူ အမ်ားစု အတြက္ အနာဂါတ္ကုိ တာာ၀န္ရွိပုဂၢဳိလ္မ်ားက စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ေပးသင့္သည္။

ကုိလတ္ (ခုိင္ရုိးမ)
ေအဒီ ၁၇၈၄ ရခိုင္သကၠရာဇ္ ၁၁၄၆ ရခိုင္ျပည္ကို ဗမာကသိမ္းထားသည့္ေနာက္ပိုင္းကာ လ တြင္ ဗမာဘုရင္ဘိုးေတာ္ေမာင္၀ိုင္း သည္ ရခို္င္လူထုကို ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ မ်ဳိးတံုးေအာင္ ျပဳက်င့္ လွ်က္ရွိသည့္ျဖစ္ရပ္ကို ရခိုင္လူထုက ျမင္လာသည့္အခါ တံလ်ပ္ေရထင္ခဲ့သည့္ ရခုိင္ျပည္ ၏သစၥာေဖာက္ ေမာင္သံေတြသည္ ကိုယ္ေဖာ္သည့္ေဆးကို ကိုယ္မစားႏိုင္သည့္ အေနအထား သို႕ ေရာက္ရွိလာကာ ေနာက္ဆံုးကာလတြင္ ရရာလူမ်ားကို စည္းရံုးကာ ဗမာမင္းကို ေတာ္လွန္ခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္ ရခိုင္ျပည္ကို အပိုင္သိမ္းထားသျဖင့္ ေတာ္လွန္ေရး မေအာင္ ျမင္ခဲ့ေခ်။ ေမာင္သံေတြ၏သားျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်င္းပ်ံက ေတာ္လွန္းေရးကို ဆက္လက္ဦးေဆာင္ခဲ့ သည္။ ဗို္လ္ခ်င္းပ်ံသည္ လက္ရံုးရည္ျပည့္၀ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေရးဘက္၌ စည္းရံုးေရးအားနည္း ခဲ့ေလသည္။ ဗိုလ္ခ်င္းပ်ံသည္ ႏိုင္ငံေရးဆက္လက္ လႈပ္ရွားမႈမရွိေတာ့ဘဲ ခ်င္းေတာင္တန္း ေဒသ၌ ခိုလံုေနရၿပီး ၁၈၁၅ ခုႏွစ္တြင္ နာမက်န္းျဖစ္ကာ ေသဆံုးခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ရခိုင္ေတာ္လွန္ေရးသည္ က်ဆင္းသြားျခင္းမရွိပါ။ ရခိုင္ျပည္အတြက္ တိုက္ပြဲ၀င္ေန ၾကသည့္ ရခို္င္ျပည္ေတာင္ပိုင္း၌ ဗိုလ္သာဦး၊ ေဇာ္ဂ်ီဗိုလ္၊ တိမ္ၾကားဗိုလ္ စသည့္ ရခိုင့္ေတာ္ လွန္ေရး အင္အားစုမ်ားကလည္း ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ရွိသည္။ ဗိုလ္ခ်င္းပ်ံ၏ ေယာက္ဖ ျဖစ္သူ ေဒဒ၀န္းႀကီးေအာင္ေက်ာ္ရႊီႏွင့္ ရခိုင္မင္းေဆြမ်ဳိးမ်ားျဖစ္သည့္ မင္းသားႀကီးေရႊဗန္း၊ ၿမိဳ႕သူႀကီး ေအာင္ေက်ာ္ဇံ စေသာ ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ရခိုင္ေတာ္ေရးကို ဆက္ခံၾကသည္။

ဗမာကိုေမာင္းထုတ္ရန္ မဟာမိတ္ဖြဲ႔
ဗမာတႏိုင္ငံလံုး အဂၤလိပ္လက္ေအာက္သို႔ ေရာက္သြားသည့္အခ်ိန္တြင္လည္း ရခိုင္ေတာ္လွန္ ေရးသည္ အဂၤလိပ္စစ္ကူျဖင့္ ဗမာကိုတိုက္ရန္ စီစဥ္ရသည္။ ထိုစဥ္က အဂၤလိပ္ႏွင့္ ရခုိင္တို႔ သည္ ဗမာတို႔ကို တိုက္ရန္ အခ်က္(၁၀)ခ်က္ပါသည့္ စာခ်ဳပ္ကို ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္။ ထိုစာခ်ဳပ္ကို ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ အဂၤလိပ္ေခါင္းေဆာင္တို႔က သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။
ထိုပုဂၢိဳလ္ မ်ားသည္
ရခိုင္ဘက္မွ-
(၁) မင္းသားႀကီးေရႊဗန္း
(၂) ၿမိဳ႕သူႀကီးေအာင္ေက်ာ္ဇံ
(၃) ေဒး၀န္းႀကီးေအာင္ေက်ာ္ရႊီ
အဂၤလိပ္တို႔ဘက္မွ
(၁) မင္းႀကီး ဒိန္သွ်န္
(၂) ယ၀ါသတ္ေခၚ ရာပသိန္သတ္ တို႔ျဖစ္ၾကၿပီး ေအာက္ပါသေဘာတူ အခ်က္(၁၀)ခ်က္ကို ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္။
(၁) ဗမာကို ရခိုင္ျပည္မွ ေမာင္းထုတ္ရန္။
(၂) အဂၤလိပ္ထဲမွ လက္နက္အကူအညီေပးရန္၊ စစ္သားအခ်ဳိ႕ ကူညီရန္။
(၃)စစ္ကာလအတြင္း အဂၤလိပ္တို႔ထံမွ စစ္စရိတ္ထုတ္သံုးရန္။
(၄) ရန္သူဗမာထြက္သြားၿပီးေနာက္ ရခိုင္ျပည္ကို ရခိုင္အႀကီးအကဲ(မင္းသား)မ်ားသို႔ ျပန္အပ္ရန္။
(၅) စစ္ၿပီးသြားပါက စစ္အတြင္း အသံုးစရိတ္(၂)ဆကို ရခိုင္တို႔က အဂၤလိပ္တို႔အားေပးရန္။
(၆)အဂၤလိပ္တို႔သည္ ရခိုင္ျပည္သူတို႔အား မရက္စက္မေစာ္ကားရန္ႏွင့္ စာခ်ဳပ္ပါ ကတိမ်ား တည္ရန္။
(၇) စစ္ၿပီးလွ်င္ အဂၤလိပ္အစိုးရသည္ ရခိုင္ျပည္မွ လံုး၀ဥႆံု ထြက္ခြါေပးရန္။
(၈) စစ္တိုက္လွ်င္ ရခို္င္တို႔က ေရွ႕ေဆာင္လမ္းျပခ်ီတက္ရန္။
(၉) ကုန္းတပ္ေရတပ္တို႔၌ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ တာ၀န္ယူရန္၊ တူညီမွ်တ အားသြန္ခြန္စိုက္ ရြပ္ရြပ္ခၽြန္ခၽြန္ တိုက္ထုတ္ရန္။
(၁၀) စစ္အတြင္းရိကၡာကို ရခိုင္တို႔က လံုး၀တာ၀န္ယူရန္ တို႔ျဖစ္သည္။
ထိုသို႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုၿပီးေနာက္ ရခိုင္ႏွင့္အဂၤလိပ္တို႔က ပူးတြဲတပ္ျဖင့္ ၁၈၂၄ ခု မတ္လတြင္ စတင္ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ပိုင္းတြင္ ရခိုင္ကို စိုးမိုးေနသည့္ ဗမာတို႔လည္း ရခိုင္ျပည္မွ ဆုတ္ခြါသြားရသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရႏၱပိုစာခ်ဳပ္ျဖင့္ ေျပၿငိမ္းလုိက္ရသည္။

အဂၤလိပ္အႀကံ
သို႕ေသာ္ ရခိုင္ျပည္မွ ဗမာမ်ားကို ရခိုင္-အဂၤလိပ္ပူးတြဲစစ္ဆင္ေရးလုပ္ကာ ေအာင္ျမင္ေစကာမူ စာခ်ဳပ္ပါ ကတိအတိုင္း အဂၤလိပ္တို႔က ရခိုင္ျပည္ကို ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားလက္ထဲသို႔ ျပန္မ အပ္ဘဲ ၄င္းတို႕၏ လက္ေအာက္ခံအျဖစ္ သိမ္းပိုက္ထားသည္။ ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုလည္း ဖမ္းဆီးကာ ေထာင္ခ်လိုက္သည္။ ရခို္င္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ မင္းသားႀကီးေရႊဗန္းႏွင့္ တျခားေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုလည္း ေထာင္ထဲတြင္ ေသဆံုးသြားၾကသည္။ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ဗမာျပည္ကို အဂၤလပ္တို႔သိမ္းယူႏိုင္ခဲ့ေလသည္။ ထိုအထဲတြင္ ေတာ္လွန္ေရးႏွစ္မ်ဳိး ေပၚေပါက္ လာသည္။ ရခိုင့္ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ ဗမာ့ေတာ္လွန္ေရးပင္ ျဖစ္သည္။ အဂၤလိပ္တို႔သည္ အာရွတ တိုက္လံုးအထိ သိမ္းပိုက္ႏိုင္ေလသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ေတာ္လွန္ေရးကာလသည္ ေမွးမွိန္သြား ေလသည္။
အဂၤလိပ္တို႔၏ ရန္ဘက္ႏိုင္ငံတခုအျဖစ္ ဂ်ပန္က စတင္လာသည္။ အဂၤလိပ္က အာရွကို သိမ္းထားခ်ိန္တြင္ ဂ်ပန္ကလည္း အေနာက္နိုင္ငံမ်ားကို သိမ္းပိုက္လာခဲ့သည္။

လြတ္လပ္ေရးမီးရွဴးတန္ေဆာင္ ဆရာေတာ္အသွ်င္ဦးဥတၱမ
ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ၏ ႏိုင္ငံေရးတရားေဟာေျပာလာမႈ၊ လမ္းျပေပးမႈတို႔ေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္း ၁၉၂၀ ခုႏွစ္ကာလတြင္ ေက်ာင္းသားသပိတ္၊ လယ္သမားအေရးေတာ္ပံုတို႕ ေပၚေပါက္လာ ခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္ ဂ်ပန္ကလည္း စစ္ေရးအရ တစတစႀကီးထြားလာခဲ့သည္။ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္တြင္ ဗမာျပည္သည္ ဂ်ပန္လက္ေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိသြားသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ရခိုင္တို႔လည္း ဂ်ပန္ကို ေတာ္လွန္ေရးစတင္ရေလသည္။ ရခိုင့္ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ဦးဘေစာ၊ ဦးသာထြန္းေအာင္၊ ဗုိလ္ႀကီးၾကာလွေအာင္၊ ဘံုေပါက္သာေက်ာ္ စသည့္ ရခိုင့္ေခါင္းေဆာင္ တို႔က ဂ်ပန္တို႔ကို တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ၾကသည္။
၁၉၄၅ ခုႏွစ္တြင္ ရခိုင္ျပည္မွ ဂ်ပန္တပ္မ်ားဆုတ္ခြါသြားခဲ့ရာ ရခိုင္ျပည္တြင္(စီ-ေအ-အက္စ္္ (ဘီ)ေခၚ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စတင္လာခဲ့သည္။ ယင္းကာလတြင္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ ျပည္သူ မ်ားကို ႏိုင္ထက္စီးနင္းကာ ဆိုးသြပ္ခဲ့သည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို မုဒိန္းက်င့္မႈမ်ားလည္း ရွိလာ သည္။ ေနာက္တြင္ ဗမာဦးစီးဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရးအဖြဲ႕သို႔ ရခိုင္ေခါင္း ေဆာင္မ်ားလည္း ၀င္သြားၾကသည္။ ယင္းအခ်ိန္တြင္ ဆရာေတာ္ ဦးစိႏၱာ၊ ဘံုေပါက္ သာေက်ာ္ စသည့္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကလည္း အဂၤလိပ္အစိုးရထံ လက္နက္မအပ္ဘဲ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္ရေလသည္။

ရခိုင့္ေတာ္လွန္ေရးဂယက္
၁၉၈၄ ခုႏွစ္ ဇန္န၀္ရီလ(၄)ရက္ေန႔တြင္ ဗမာျပည္ကို အဂၤလိပ္တို႔က လြတ္လပ္ေရးေပးၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္မူ ဗမာတို႔က ရခိုင္သူပုန္ေခ်းမုန္းေရး က်ဆင္းလာသည္။ ရခိုင့္ေခါင္းေဆာင္ တခ်ဳိ႕လည္း လက္နက္ခ် အလင္း၀င္ခဲ့ၾကသည္။ လက္နက္ႏွင့္ဒီမိုကေရစီလဲသည္ ဆိုသည့္ ၀ါဒေၾကာင့္ ရခို္င့္ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႕တို႔သည္ လက္နက္ခ်ခဲ့သည္။
မည္သို႕ဆိုေစကာမူ ရခိုင့္ေခါင္းေဆာင္မ်ား လက္နက္ခ်သြားေသာ္လည္း ေနာက္တြင္က်န္ခဲ့ သည့္ ေက်ာ္ဇံရႊီဦးေဆာင္သည့္ ရခိုင္ျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ(ေအစီပီ)ႏွင့္ ေမာင္စိန္ညြန္႔ ဦးေဆာင္ သည့္ ရခုိင္ျပည္အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ၊ ထြန္းေရႊေမာင္ဦးေဆာင္သည့္ ရခိုင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ႏွင့္ ခိုင္မိုးလင္းဦးေဆာင္သည့္ ရခို္င္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ တို႔လည္း ေတာ္လွန္ေရးလက္ဆင့္ကမ္းခဲ့ၾကသည္။
ေနာက္ပိုင္း ၁၉၉၈ တြင္ဖြဲ႕စည္းသည့္ ရခိုင္ျပည္အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရးတပ္ဦးႏွင့္ ရခိုင္ျပည္ အမ်ဳိးသားညီညြတ္ေရးပါတီ၊ ဗုိလ္ရာဇာဦးေဆာင္သည့္ ရခိုင့္တပ္မေတာ္ တို႔ကလည္း လက္ဆင့္ကမ္းခဲ့ၾကသည္။

ကိုလတ္(ခိုင္ရိုးမ)

ကိုးကား=

(၁) ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းသစ္
(၂)ေတာ္လွန္ေရးခရီး၀ယ္(ဘံုေပါက္သာေက်ာ္)
(၃)ဦးလွထြန္းျဖဴ(ေဂါတမ)ဘ၀ႏွင့္စာေပ
(၄)ႏိုင္ငံေရးမွတ္စုမ်ား
(၅)ရခို္င္ႏိုင္ငံသမိုင္းသစ္(ပိုးလွေအာင္-မူၾကမ္း)

စာရြီးသူေရ ျမန္မာျပည္မွာ မြီးျပီးေက ႀကီးျပင္းလာသူ တစ္ေယာက္ျဖစ္ပါေရ။ ယင္းတိုင္းျပည္ေရ ကမၻာမွာ အရက္စက္ဆံုးနန္႕ သက္တမ္းအရွည္ဆံုး အာဏာရွင္တိ သိမ္းပိုက္ထားေရ ႏိုင္ငံတခုပင္ျဖစ္ပါေရ။ က်ေနာ္စြာ ရခိုင္လူမ်ိဳးျဖစ္ပါေရ။ ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕သည္ ျမန္မာျပည္မွာ တတိယလူဦးေရ အမ်ားဆံုးအျဖစ္ ၃ သန္းမွ ၄ သန္းအထိဟိဖို႕ ထင္ပါေရ။ ျမန္မာျပည္က တိုင္းရင္းသားတိနန္႕ အတူတူ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိလည္း လူ႕အခြင့္ေရး၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရရွိေရးနန္႕ ဒီမိုကေရစီရရွိေရးအတြက္ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ရာေက်ာ္တိုင္ေအာင္ တိုက္ပဲြဝင္နိန္ဂတ္ပါေရ။ ျမန္မာျပည္မွာ နီထိုင္ဂတ္ေတ တိုင္းရင္းသားတိထက္လည္း ရခိုင္လူမ်ိဳးစြာ ကၽြန္သက္အရွည္ဆံုးေလ့ျဖစ္ပါေရ။

ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ ရိုးသားျဖဴစင္မႈကို တန္ဖိုးထားပနာ တည္တ့ံခိုင္မာေရ မိသားစုဘဝကို တည္ေဆာက္ကတ္ပါေရ။ က်ေနာ္ရို႕ ရခိုင္လူမ်ိဳးစြာ ဗုဒၶဘာသာကို သက္ဝင္ယံုႀကည္ျပီးေက ရင္းႏွီးေဖာ္ေရြမႈကို တန္ဖိုးထားေရပိုင္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ နီထိုင္တတ္ေတ လူမ်ိဳးလည္းျဖစ္ပါေရ။ ေယေကေလ့ က်ေနာ္ရို႕ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ စနစ္တက်ဖိႏွိပ္နီေရ စစ္အာဏာရွင္ န အ ဖ လက္ေအာက္မွာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈစေရ အရာတိကို ေခါင္းပံုျဖတ္ခံနီဂါတ္စြာ နိန္႔စိုင္ပါဗ်ာလ္။ ရခုိင္ျပည္အတြင္းမွာ အၿခီစုိက္ထားေရ စစ္တပ္၏ လယ္ယာၿမီ သိမ္းယူမႈ ဥယ်ာဥ္ၿခံၿမီ သိမ္းယူမႈ အတင္းအဓမၼလုပ္အားပီး ေခၚေဆာင္မႈတိစြာလည္း နိန္႔စိုင္ျဖစ္ပ်က္နီေရအရာတစ္ခုပိုင္ ျဖစ္နီပါေရ။ State Peace and Development Council လို႕ ေျပာနိန္ဂတ္ေတ ႏိုင္ငံေတာ္အီးခ်မ္းသာယာေရးနန္႕႔ ဖြံ႔ျဖိဳးေရးေကာင္စီအစိုးရ၏ စစ္သားတိက ၿမိဳ႕ျပေက်းလက္ေဒသရွိ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတိကို ယူျပီးေဂ မဆမျဖစ္ေအာင္ ခ်န္ထားခစြာလည္း ေသာင္းနန္႔ခ်ီျပီးေဂ ဟိနီပါဗ်ယ္။ ယင္းပိုင္ မဟာဗမာလူမ်ိဳးႀကီးဝါဒက ရခိုင္လူမ်ိဳးတိကို မ်ိဳးျပဳန္းေအာင္ genocide စီမံခ်က္ခ်နိန္ေရ Process ထဲမွာ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတိကို စစ္လက္နက္အင္အားတစ္ခုအျဖစ္နန္႕ အသံုးခ်နိန္စြာလည္း ႀကာနိန္ပါဗ်ာလ္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ တျခားတိုင္းရင္းသားတိနန္႔အတူတူ ပံုစံမ်ိဳးစံုနန္႕ စစ္အာဏာရွင္လက္ေအာက္မွာ ထိန္းခ်ဳပ္ခံနိန္ရပါေရ။ ရခိုင္လူမ်ိဳးစြာ ထမင္းတနပ္ကို ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္မစားႏိုင္စြာလည္း ရခိုင္ျပည္ကို ေမာင္ဝိုင္း သိမ္းပိုက္ခေရ နိကစပနာ ေဒစစ္အာဏာရွင္ လက္ထက္ထိပါဗ်ာလ္။ ေဒပိုင္ရက္စက္ႀကမ္းႀကဳတ္ေတ န အ ဖ ေကာင္စီလက္ေအာက္မွာ သူရို႕၏ အမ်ိဳးသမီးတိဘဝ အသက္ရွင္ရပ္တည္ႏိုင္ေရးအတြက္ ဒုကၡျမီျပင္မွာ လမ္းေယွာက္နီဂတ္ရပါေရ။

သူရို႕၏ ရင္သြီးေခ်တိျဖစ္ေတ သားသမီးတိအတြက္ ပညာသင္ႀကားခြင့္၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ခြင့္၊  ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္တရားမွ်တေရး၊ ရခိုင္ဘာသာစကားကိုုသင္ႀကားခြင့္ရေရးအတြက္ ဇာပိုင္လုပ္ရဖို႕လဲဆိုစြာကို သူရို႕၏စိတ္ထဲမွာ ေတြးဆႏိုင္ဖို႕ အခ်ိန္ဟိႏိုင္ပါဖို႕သိလား။   ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ရခိုင္ပါတီက အႏိုင္ရစြာမ်ားလို႕ စစ္အာဏာရွင္တစ္စုက ရခိုင္လူမ်ိဳးတိကို စီးပြါးေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရးနန္႕ ဘာသာေရးတိကို ပိုျပီးေက ထိန္းခ်ဳပ္လာေရ။ ယင္းအတြက္ေႀကာင့္လည္း ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ အစုလိုက္ အပံုလိုက္ ရြာလိုက္ ေျပာင္းရႊိပနာ ကခ်င္ ကရင္ ထိုင္းဘက္တိကို ထြက္ျပီး မိသားစုဘဝရပ္တည္ေရးတြက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္နီရေရ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ စစ္အစိုးရ စစ္အာဏာသိမ္းထားေရ တိုင္းရင္းသားတိထဲမွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ လူ႕အခြင့္ေရးအရ အမ်ားႀကီး ခ်ိဳးေဖာက္အခံရဆံုးပါ။ ဇာနီရာကိုလားလား 11/ဆိုေက ေဖးသာေတာင္းေရ။ မဟုတ္ေက ကိုယ္နီေရ နီရာကိုလွည့္ျပန္ခိုင္းတတ္ေတ။ ေဒဂုဆိုေက ရန္ကုန္ကိုလာဖို႔အတြက္ ၁ လေလာက္ကပင္ တင္ႀကိဳပနာ ကားလတ္မွတ္ျဖတ္ထားရေရ အဆင့္ထိျဖစ္နီပါေရ။ ေဒပိုင္ရႊိေျပာင္းအလုပ္သမားတိမွာ က်န္ခေရ သူရို႕၏ သားမယားတိ စား၀တ္နီေရး၊ စီးပြါးေရး သားသမီးေခ်ရို႕၏ ပညာေရး၊ အားလံုးစိတ္ခ်မရ ျဖစ္လာေရ။ တဖက္က နီရာေျပာင္းလားေစာ္နန္႕ အလုပ္အကိုင္အတည္မက်မႈ၊ လူမႈေရးစေသာ အခက္ခဲရင္ဆိုင္ရမႈ၊ လုပ္ငန္းယွင္ရို႕၏ ေဂါင္းပံုျဖတ္ခံရမႈ၊ တျခားေသာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးတိကိုလဲ ရင္ဆိုင္ရမႈစေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားစြာရို႕ေၾကာင့္ မိသားစုႏွင့္ပင္ ၀ီးကြာကင္းျပတ္လာလတ္ေတ အနီအထားတိကို တြိလာရေရ။ ယင္းေၾကာင့္ပင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိ အနီအထိုင္ အစားအေသာက္ျမင့္မားေရး။ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိနန္႕ ရခိုင္ျပည္၏ အနာဂါတ္ လွပလာေရးမွာ အလြန္ပင္ စိုးရိမ္ရဖြယ္ျဖစ္လွ်က္ရွိသည္။ တိုင္းျပည္တခု၏ ၀င္ေငြဆံုးယႈံးမႈ လူအရင္းအျမစ္ဆံုးယႈံးမႈ၊ ရပိုင္ခြင့္ ခံစားရန္ဆံုးယႈံးမႈ စေသာေသာ အရာခပ္သိမ္းသည္ ရႊိေျပာင္းလုပ္သားမ်ား၏ အေတြးစိတ္ထဲမွာ ေတြးႏိုင္ပါဖို႕သိလား။

ေဒပိုင္နန္႕ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိ ေပ်ာက္ကြယ္ဖို႕တြက္ စီစိုင္နိန္ေရ နအဖ၏ ျဖတ္ေလးျဖတ္ Process ထဲမွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိ က်ေရာက္လားဗ်ာလ္လို႕ ထင္ပါေရ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စစ္အာဏာသွ်င္ မႈဝါဒက သူရို႕၏ စစ္အာဏာသက္တမ္းရွည္ေရးနန္႕ ဗမာလူမ်ိဳး ႀကီးစိုးေရ ဝါဒျဖစ္လို႕ ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕၏ ပင္ကိုယ္သေဘာတိ အားလံုးကိုပင္ စြန္႔လႊတ္ရဖို႕ ျဖစ္လာေရ။ ယိုင္ေက်းမႈ ဘာသာစကား စာပီ အႏုပညာ အတတ္ပညာ အသိပညာတိကို ေဖၚထုတ္ခြင့္အေရးသည္ အေရာင္ညႈိးပါလတ္ေတ။ ေနာက္ဆံုး မိခင္ဘာသာစကားကိုေတာင္ ရခိုင္ျပည္မွာ သင္ႀကားႏိုင္ေရအခြင့္အေရးမယွိသိပါ။ ဂုေနာက္ပိုင္းမာ ရ၊တ၊ပ မွ ႀကိဳးစားနီေရလို႔ သိရပါေရ။ သို႕ေသာ္ ရခိုင္လူမ်ိဳးႏွင့္ ရခိုင္ျပည္သည္ကား ရင္လီးဖြယ္ရာ ေျမာက္မ်ားစြာကို သိမ္းပိုက္ရဆဲျဖစ္ေတအတြက္ န အ ဖ စစ္အစိုးရ ကမ္းေသာ လက္ဆင့္အမြီ သက္တမ္းတေယွာက္တြင္ ေမွ်ာ္လင့္စရာမဟိသည္ကို ထိုင္ေမွ်ာ္လင့္ပနာ ေအတိုင္း နလီဖို႔ဆိုပါလွ်င္ မည္သည့္အရာမွ် ျဖစ္လာဖြယ္မဟိပါေခ်….သို႕ေၾကာင့္ စာရီးသူ၏ အျမင္အရတင္ျပရပါလွ်င္ မိမိရို႕ ဘ၀ကို သမိုင္းတေခတ္ အျဖစ္ထူေထာင္ႏိုင္ပါက ရခိုင္ျပည္၏ အနာဂါတ္အေရးသည္ ေမွ်ာ္လင့္ ရႏိုင္စရာ ဟိပါသည္။ သို႕ေသာ္ က်ေနာ္ရို႕ အားလံုးက ေမွ်ာ္လင့္ဖူးသမွ် လုပ္ကိုင္ခဖူးသမွ် အရာမေရာက္ျဖစ္နီေစာ္တိကိုေလ့ ၾကားဂတ္ ျမင္ကတ္ သိဂတ္ သေဖါေပါက္ကတ္ပ်ယ္ ထင္ပါေရ။ ဆိုေရခါ….ရွိကို တခ်က္ေခ် ေမွ်ာ္ပနာ တစ္ေမွ်ာ္ေခ်ေလာက္ ၾကည့္ပနာ က်ေနာ္ရို႕ ဇာပိုင္လုပ္သင့္ဗ်ယ္ေလ ဆိုေစာ္ကို စိုင္းစားၾကည့္ေဂ အေကာင္းဆံုး အေျဖတခု ရႏႈိင္ပနာ…ရခိုင္ေခ်တိ ျမင္လာဂတ္ရဖို႔ အနာ ဂါတ္ ရခိုင္ျပည္၏ ပံုရိပ္တခုကို က်ေနာ္ရို႕စုေပါင္းဗ်ယ္ ရြီးဆြဲႏိုင္ဂတ္ပါလိေမ……..ျမင္ရဖို႔ေစာ္က အနာဂါတ္ Target ကို…က်ေနာ္ရို႕သိသင့္နီ ေစာ္က …ဇာလုပ္သင့္ဗ်ယ္လဲ………?

ရခိုင့္စာပီဆိုစြာ
အတိတ္က ျဖစ္ပ်က္ခေရ အရာတိကို အက်ဥ္းက်မခံပဲ အနာဂါတ္မွာ ဆက္လက္သန္းဖို႕ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိတြက္ အားသစ္ဆင္ထားေရ အေကာင္ရာျဖစ္ေတ။
 

ရခိုင့္စာပီဆိုစြာ
ပေပ်ာက္ဆံုးနိန္ေရ စာပီ၏တန္ဖို႕ကို ကိုယ့္ပကတိ စာပီ၏ရုပ္သြင္ျဖစ္ဖို႕တြက္ ဝတီေလးရပ္ ရခိုင္ျမတ္ရို႕ စည္းရံုညီညြန္႕မႈနန္႕ ဟိဆက္ဂါတ္ဖို႕စြာကို ေမွ်ာ္လင္းေတာင္းတနိန္ေရ အေကာင္ရာျဖစ္ေတ။

ႏွစ္ေပါင္း ရာစုမ်ားစြာၾကာေအာင္ ဖြံ႔ျဖိဳးစည္ပင္တုိးတက္လွ်က္၊ ရခုိင္ဘုရင္ရို႕၏ ေနာက္ဆုံး ထီးနန္းစိုက္ခရာ ျဖစ္၍ ေျမာက္ဦးသည္ ေရွးေဟာင္း ရခုိင္ယဥ္ေက်းမႉ အႏုလက္ရာရို႕ စုေ၀းရာ၊ ရခုိင္ရို႕၏ အမ်ဳိးသားေရး အားမာန္မ်ားကို ျဖစ္ေပၚစီေသာ အရင္းအျမစ္ျဖစ္သည္။

. ေရွးပေ၀သဏီကစ၍ ဗမာအုပ္ခ်ဳပ္သူ အဆက္ဆက္ရို႕၏ အက်င့္ဆုိးႀကီးမ်ားအနက္ အဆုိးဆုံးတစ္ခုမွာ လူမ်ဳိးတမ်ဳိးကုိ မ်ဳိးျဖဳတ္ သုတ္သင္လုိလွ်င္ ထုိလူမ်ဳိးရို႕ အျမတ္တႏုိး တန္ဖုိးအထားဆုံးအရာကုိ ရုိက္ခ်ဳိးဖ်က္ဆီးတတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ပုဂံေခတ္ကစ၍ မြန္ႏိုင္ငံေတာ္အား အႏုိင္အထက္ျပဳလွ်က္ မင္းကုိလက္ရဖမ္း၍ ပိဋကတ္ေတာ္ကုိ သိမ္းယူခသည္။ ပုဂံေခတ္ကတည္းက ရခုိင္မဟာျမတ္မုနိအား ရယူႏိုင္ေရးအတြက္ နည္းမ်ဳိးစုံျဖင့္ ႁကိုးပမ္းလာဂါတ္ရာ ကုန္းေဘာင္ေခတ္အေရာက္တြင္မွ ေအာင္ျမင္စြာ သိမ္းယူႏုိင္ခသည္။

အင္း၀ေခတ္တြင္ ထုိင္းယိုးဒယားသိုိ႔ စစ္ခ်ီခၿပီး အယုဒၶယၿမိဳ႔ေဟာင္းတြင္ ကမၻာမေျကႏုိင္ေသာ အဖ်က္လုပ္ငန္းမ်ားကုိ လြန္က်ဴးထားရစ္ခသည္မွာ ထုိင္းျမန္မာ ဆက္ဆံေရးအတြက္ ေဒနိန္႕ထိတုိင္အဖုထစ္ႀကီး ျဖစ္ရဆဲျဖစ္သည္။ အဖ်က္လုပ္ငန္းနန္႕ ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲေသာ အရာတြင္ ဗမာအုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားမွာ ကမၻာတြင္ ၿပိဳင္လွ်င္ရႉံးေလာက္ေအာင္ လက္သံေျပာင္လွသူမ်ားျဖစ္သည္။ မိမိရို႕ကိုယ္တုိင္ သေဘာတူဖိတ္ေခၚ၍ လာေရာက္ေသာ မြန္သူရဲေကာင္း လဂြန္အိမ္တုိ႔ သံအဖြဲ႔ကို ေခ်ာင္းျဖတ္အကူး၌ ငုတ္စုိက္ထားၿပီး ဓားျဖင့္ ဆင္း၍ခုတ္သည္ကို ရာဇာဓိရာဇ္ အေရးေတာ္ပုံတြင္ မွတ္တမ္းတင္ထားသည္။ မိမိတုိ႔အား အားကုိးတႀကီး အကူညီလာေတာင္းလွာေသာ ေဒသမ်ားတြင္ အကူညီအစား ရက္စက္စြာဖိႏွိပ္၍ ၾကမ္းျပခသည္။ အထူးတုိက္စရာမလုိပဲ အလုိေလ်ာက္ လက္ေအာက္ခံျဖစ္ၿပီးသား အာသံ။ မဏိပူေဒသမ်ားတြင္ပင္ ေသြးသံရဲရဲျဖင့္ ဘုန္းလက္ရုံးစြမ္းျပခသည္။

ဘုိးေတာ္ေမာင္၀ိုင္း၏ တပ္္မ်ားျပည္ဦးစြန္းကုိ ခ်ဳိး။ ျပည္မ်က္လုံးကိုေဖာက္။ ျပည္မကိုဋ္ကို သိမ္းပုိက္ခပုံ ျဖစ္ရပ္စုံကုိ ရခုိင္တုိ႔ ေမ့၍ရၾကေသးသည္မဟုတ္။ ေသြးေခ်ာင္းစီးေအာင္သတ္၍ အရပ္ရပ္ယဥ္ေက်းမွဳ အေမြႏွစ္မ်ား ဘုရားဆင္းတု။ ရုပ္တု ေခါင္းေလာင္း က်မ္းေဟာင္းေပစာ ဖြယ္ဖြယ္ရာရာမွန္သမွ်တုိ႔ကုိ သက္ရွိရဟန္း ။ လူပညာသည္။ ပညာရွိမ်ားႏွင့္အတူ တလုံးတ၀တည္း သိမ္းယူခဲ့သည္။ မိမိတုိ႔ နန္းတြင္းေရးမ်ားကုိ ျပန္ၾကည့္လွ်င္ပင္ တိုင္းျပည္အနာဂါတ္ျဖစ္ေသာ ျမင္းကြန္းမင္းသားႀကီးႏွင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း လုပ္ႀကံခံရမွဳမ်ားကုိ ေတြ႔ျမင္ႏုိင္သည္။ ဤေရြ႔ဤမွ်အထိ အာဏာရူး၍ မီးကုန္ေအာင္ ရမ္းကားတတ္ေသာ္လည္း ေခတ္မီတုိးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးျခင္းဖက္တြင္ အထူးခ်ဴခ်ာနိမ့္က်လြန္းလွေသာ ကုန္းေဘာင္ရာဇာရို႕၏ ပထမဆုံးေသာ ေဒါင္းဒဂၤါးကုိ ထုိေခတ္ (၁၈ ရာစုအေစာပိုင္း) ေရာက္ေတာ့မွ ရခုိင္မွ သိမ္းယူလာခ ေသာစက္ျဖင့္ ရခုိင္ပညာရွင္မ်ားကုိ လုပ္အားျပန္ေပးဆြဲ၍ လုပ္ေစချခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဗမာသုေတသီတစ္ဦးက ေဖာ္ျပဖူးသည္။

ျမန္မာအုပ္ခ်ဳပ္သူအဆက္ဆက္တုိ႔ကုိ ဆက္ခံေသာ ယေန႔ေခတ္ နအဖစစ္ဘီလူးႀကီးမ်ားမွာ ယင္းရို႕အနက္ အယုတ္မာဆုံး၊ အရက္စက္ အၾကမ္းႂကုတ္ဆုံးျဖစ္သည္။ ေကာက္က်စ္မွဳအရာတြင္လည္း အပါးဆုံး အလည္ဆုံး ပညာသားအပါဆုံးျဖစ္သည္ကုိ ၿပီးခသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၂ ႀကိမ္အေတြ႔အႁကုံမ်ားအရပင္ လယ္ျပင္တြင္ ဆင္သြားသလုိ သိၾကၿပီးျဖစ္သည္။ ပထမတႀကိမ္တြင္ အျပတ္သတ္ႏုိင္သူကုိ မည္သည့္ခိုင္လုံေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မွ်မရွိဘဲ အသိမွတ္မျပဳ၊ ဒုတိယတႀကိမ္တြင္ စံနစ္တက်၊ အားသုံး၍ သူ႔လူဒလံပါတီကုိ မရမေန ႏုိင္ေအာင္လုပ္ခ်လုိက္ေလၿပီ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဒီအတုိင္း လက္ပစ္ထိုင္ၾကည့္ေနၾကလွ်င္ ပဥၥမဗမာႏုိင္ငံေတာ္ ထူေထာင္ေရးဆုိသည့္ ကမၻာ့ရယ္စရာအေကာင္းဆုံးမူျဖင့္ ေသြးနထင္ေရာက္၍ အေျခာက္တုိက္ ဘ၀င္ရူး စစ္အုပ္စု အာဏာရွင္မ်ားသည္ ရခုိင္တုိ႔၏ ယဥ္ေက်းမွဳ ႏွလုံးသားကုိ မညွာမတာ၊ မဆင္မျခင္ ေခ်မြေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္လုိက္မည္မွာ ေသခ်ာေနေပသည္။ တာလီဘန္မ်ားမွာ မူဆလင္ျဖစ္၍ ဘုရားကို ဒုံးျဖင့္ခြင့္ဖုိ ့လက္မတြန္႔ခဲ့သည္မွာ မဆန္း။ ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ပါလွ်က္ ဘုရားကုိ ေျမတူးစက္ျဖင့္ထုိးေကာ္ရဲသည္မွာ ပုိမုိ၍ ထူးဆန္းေၾကာင္း ေစ့ေစ့ငငသိိထားၾကရန္ အေရးႀကီးေပသည္။ သူတုိ႔ လက္ခုပ္ထဲမွ ေရလုိျဖစ္ေန၍ ေမွာက္လုိေမွာက္ သြန္လိုသြန္ လုပ္သမွ် ငုံ႔ခံေနရေသာ ယခုအေျခေနတြင္ပင္လွ်င္ မိမိရို႕အေနျဖင့္ ဤကိစၥအေပၚ မည္သုိ႔တုံ႔ျပန္ၾကရမည္။

တုန္႔ျပန္ႏုိင္ေသးသည္ဆုိသည္ကုိ ရခုိင္အမ်ဳိးသားမ်ားႏွင့္အတူ ယဥ္ေက်းမွဳျမတ္ႏုိးေသာ တုိင္းရင္းသား ညီအစ္ကုိ ေမာင္ႏွမမ်ားအားလုံး သတိ၊ အသိရွိသင့္ၾကေပသည္။ အေၾကာင္းမွာ ဤကိစၥမ်ဳိးသည္ သက္ဆုိင္ရာ လူမ်ဳိး တခုတည္း ဘာသာတခုတည္းနန္႕ရာ ဆုိင္သည္မဟုတ္ပဲ ယဥ္ေက်းေသာ လူ႔အသိုင္း၀ုိင္းတခုလုံးႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ ကိစၥျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ စစ္ကာလက ဗမာျပည္အထက္ပိုင္းအား အဂၤလိ္ပ္စစ္တပ္မွ ဗုံးႀကဲစဥ္ အဂၤလိပ္သမိုင္းပညာရွင္ မစၥတာ လုစ္က ပုဂံကို ဗုံမ်ား မႀကဲခ်မိေစရန္ စာေပး၍ အဂၤလိပ္စစ္တပ္မွ စဥ္းစား နားလည္ေပချခင္းေၾကာင့္ ေဒနိန္႕ ပုဂံတြင္ ဘုရားပုထုိးမ်ား ေရွးမူမပ်က္ တင္က်န္ချခင္းျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆုံးျဖစ္ေပၚေနေသာ မီဒီယာ သတင္းမ်ားအရ ေဒသခံျပည္သူမ်ား။ ေဒသခံ သမိုင္းသုေတသီ ပညာရွင္မ်ားမွေန၍ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေရႊ၊ သက္ဆုိင္ရာ ေရွးေဟာင္းဌာနန္႕ ရထားလမ္းေဖာက္လုပ္ေနသည္႔ မီးရထားဌာနမ်ားသို ့ တုိက္ရုိက္ေပးစာမ်ား ေပးၿပီး ကန္႔ကြက္ေနၾကေသာ္လည္း ယေန႔အထိ မည္သည့္တုန္႔ျပန္ခ်က္မွ မရရွိေသးေၾကာင္း သိရေပသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အမတ္ ေနရာ (၃၅) ေနရာအထိ အႏုိင္ရထားသည့္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိးတက္ေရးပါတီအေနျဖင့္လည္း အခ်က္လက္မ်ားကုိ ေလ့လာေနၿပီး လႊတ္ေတာ္ အျပင္ဖက္မွာေရာ လႊတ္ေတာ္အထဲမွာပါ ဤကိစၥကို ကန္႔ကြက္သြားမည္ဟုသိရသည္။ ေဒနိန္႕ ေနာက္ဆုံးသတင္းတခုအရ အမတ္ေနရာအမ်ားဆုံးအႏုိင္ရထားသည့္ ျပည္ေထာင္စု တုိင္းရင္းသားဖြံ႔တုိးတက္ေရး ပါတီမွ လာေရာက္ၿပီး၊ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီနန္႕ ညွိႏိွဳင္းေဆြးေႏြၾကသည္။ ေျပာဆုိျဖစ္ၾကသည့္ စကားမ်ားအရ ရခုိင္ျပည္နယ္ဖြံ႔ျဖိဳးတုိးတက္ေရးအတြင္ တုိးတက္ေရးပါတီႏွစ္ခု တုိးတက္ေရး စကားမ်ားကုိ  ေဆြးေႏြးၾကသည္ကုိ ၾကားရသည့္ရခုိင္သားမ်ားအဖုိ႔ အားတက္စရာေကာင္းဘိသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ရက္ကိုးဆယ္အတြင္း ေခၚယူမည့္ လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ကား ေဘာင္းဘီ၀တ္ဥပေဒကုိ အရပ္သားအစိုးရက တပ္မေတာ္အလိုက် က်င့္သုံးရမည္သာျဖစ္သျဖင့္ ဗမာတုိးတက္ေရးအမတ္မင္းမ်ားက ရခုိင္တုိးတက္ေရးအမတ္မင္းမ်ားကို ႀကိဳေပးထားခဲ့သည့္ကတိမ်ား ကာကီ(စစ္စိမ္း)ေရာင္ ေလထုထဲတြင္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားဖုိ႔သာ ရာႏွဳန္းမ်ားဆဲျဖစ္သည္။

လႊတ္ေတာ္အားကုိနန္႕ ေျဖရွင္းမည္႔ကိစၥတုိင္းသည္ စစ္ယူနီေဖာင္၀တ္။ ယူနီေဖာင္းခြ်တ္အမတ္မင္းအမ်ားစု ႀကီးစုိးသည့္ လႊတ္ေတာ္သည္ ယခုစစ္အစိုးရ၀န္ႀကီးမ်ားရုံးနန္႕ ဘာမွထူးမျခားနာသာရွိမည္)။ စစ္အုပ္စု၏ ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ အားနည္းေသာ လူမ်ဳိးစုမ်ားကုိ ၀ါးမ်ဳိ၊ သို႔မဟုတ္ ဖိနင္းေဖ်ာက္ဖ်က္ေရး နည္းဗ်ဴဟာမ်ားကုိ ဗမာအုပ္ခ်ဳပ္သူ အဆက္ဆက္မွသည္ ယေန႔ နအဖအထိ အႀကိမ္ေပါင္း မေရမတြက္ႏုိင္သုံးခပါ၊ သုံးဆဲျဖစ္သည့္သာဓကမ်ားစြာကုိ တုိင္းရင္းသားနယ္ေျမမ်ားတြင္ အမွတ္ထင္ထင္ရွိေနေပသည္။ ၿပီးခသည့္ မုိးရာသီထဲကပင္ ရခုိင္သမုိင္းသုေတသီ ဆရာေတာ္ ဦးပညာစာရအား လံႀကဳတ္စြဲခ်က္မ်ားျဖင့္ ဖမ္းဆီးချပီး၊ ေဒသခံ ျပည္သူတရပ္လုံးမွ ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ေနၾကသည့္ၾကားမွပင္ တရားမဲ့ တဖက္သတ္စီရင္ၿပီး ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ခေပသည္။ ယခုလည္း နအဖ၏ေျခလွမ္းမွာ သမုိင္းကိုလက္စေဖ်ာက္ျခင္းျဖင့္ လူမ်ဳိးတခုကုိ ကြယ္ေပ်ာက္ေစသည့္နည္းလမ္း (Cultural genocide) ပင္ျဖစ္ေၾကာင္းကုိ ျပည္သူမ်ား၏ အႀကံျပဳ၊ ေတာင္းပန္၊ ကန္႔ကြက္လႊာမ်ားကုိ မသိက်ဳိးကၽြန္ျပဳၿပီး ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေစရန္ နအဖ အာဏာရွင္ႀကီးမ်ားက အမိန္႔ေပးလုိက္ျခင္းျဖင့္ ထင္ရွားေစပါသည္။

ယင္းကုိ သက္ဆုိင္ရာ ေဒသတုိးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လုိအပ္ခ်က္မ်ားအနက္မွ ေျခတလွမ္း (Essential step) အျဖစ္မည္သည့္နည္းနန္႕မွ် ရွဳျမင္လက္ခံႏုိင္ဖြယ္မရွိေပ။ ဘုရားနီးနားမွ ကပ္ေဖာက္လွ်င္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ရွိပါလွ်က္ ဘုရားေပၚမွပင္ ရထားလမ္းကုိ တင္၍ေဖာက္ေစျခင္းမွာ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာတခုကုိ ေစာ္ကားျခင္းသာမက လူမဆန္ေသာ အရုိင္းအစိုင္းတုိ႔၏ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ စင္စစ္ျဖစ္သည္။ ဤရထားလမ္းအေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ေရွးေဟာင္း ဘုရားပုထိုး မ်ား ေဖ်ာက္ဖ်က္ခံရေတာ့မည္။ မည္သည္႔နည္းႏွင္႔ အစားထုိ ျပန္လုပ္ယူ၍ မရႏုိင္သည့္ ဆုံးရွဳံးမွဳႀကီးတခုကုိ ရည္ရြက္ခ်က္ျဖင့္လုပ္ေဆာင္သူ နအဖလည္း ထာ၀ရ ရာဇ၀င္လူဆုိးျဖစ္မည္။ အယုဒၶယၿမိဳ႔ေဟာင္းမွ လူမ်ုဳိးေရးမုန္းတီးမွဳ သေကၤတႏွင့္ ထပ္တူ လူမ်ုိးေရး မုန္းတီးစိတ္မ်ားကို ေနာင္မ်ဳိးဆက္မ်ားစြာသို႔တုိင္ ထပ္မံတုိးပြါးေစမည္သာသျဖင့္ မည္သည့္ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္ေရးကိုမွ ရေတာ့မည္မဟုတ္။ တုိင္းရင္းသားဆုိသူမ်ား မညီညြတ္ေတာ့မွ စစ္အုပ္စုက အာဏာတည္ၿမဲဖုိ႔ ပုိေသခ်ာမည္၊ ယင္းအတြကေႀကာင္း ေဒအေရးသည္ ျမန္မာလူထုတခုလုံးအတြက္ပင္ ေသေရးရွင္ေရးမ်ားအနက္ တခုျဖစ္နိန္ပါသည္။ အားလုံးမွ ေဒဂုထထက္တုိး၍ စည္းလုံးညီညြတ္စြာ၊ အရွည္ျမင္လွ်က္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ ဆန္႔က်င္လားဂါတ္ဖို႕ အပူတျပင္းလုိအပ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။
--------------

အေမရိကန္ေရာက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ားေရ (၁.၁.၁၁)နိန္႔မွာ (၂၂၆)ႏွစ္ေျမာက္ ရခိုင္ျပည္အခ်ဳပ္ အျခာအာဏာ  က်ဆံုးနိန္႔ အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ နယူးေယယာက္ၿမ့ိဳ ကုလသမဂၢ  UN ႐ံုးေရွ႕၌ ဗမာကိုလိုနီစနစ္သတ္မွတ္ပီးရန္ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပေၾကာင္း 2011 January လထုတ္ Arakan Post Journal မွတဆင့္ သိရေရ။ ၀မ္းေျမာက္စရာ သတင္းေကာင္းပါ။ အမ်ိဳးသားေရး တာ၀န္ေၾကပြန္သူမ်ားအျဖစ္ ခ်ီးက်ဴးပါေရ။ အေၾကာင္းမွာ မိမိတိုင္းျပည္၊ မိမိလူမ်ိဳးအား အခြင့္အေရးအတြက္ ေတာင္းဆိုမႈႏွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈတိုင္းမွာ အမ်ိဳးသားေရး တာ၀န္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင္း ျဖစ္ေတ။ အမ်ိဳးသားေရးဟူသည္မွာ
ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္နန္႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရရွိရန္ေဆာင္ရြက္မႈတိုင္းကို ေခၚပါေရ။ ယင္းအမ်ိဳးသားေရးကို ယင္းတိုင္းျပည္ယွိအမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ထမ္းေဆာင္ရန္ တာ၀န္ယွိေရ။ ရခိုင္ျပည္ သီးသန္႔